دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران شرق
دانشكده علوم پایه
گروه زیست شناسی
پايان نامه كارشناسي ارشد رشته ي زیست شناسی گرايش علوم سلولی و مولکولی
عنوان پايان نامه
بررسی میزان بیان ژن گیرنده استروژن آلفا در زنان مبتلا به سرطان سینه
استاد راهنما:
دكترالهام مسلمی
نگارنده:
مریم قنبریان علویجه
شهریور1393
تقدیم به
پدر و مادر عزیز و مهربانم
که درسختی‌ها و دشوار‌ی‌های زندگی همواره یاوری دلسوز و فداکار
و پشتیبانی محکم ومطمئن برایم بوده‌اند.
فهرست مطالب
مطلب صفحه
چکیده…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………1
فصل اول: کلیات تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..2
1-1-مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………3
1-2-انواع سرطان پستان ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….3
1-2-1-درجا ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..3
1-2-2- تهاجمی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….5
1-3- مرحله ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………5
1-4-علائم و نشانه ها…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………7
1-5- فاکتور های خطر سرطان پستان…………………………………………………………………………………………………………………………….7
1-5-1-سابقه فامیلی سرطان پستان…………………………………………………………………………………………………………………………………7
1-5-2-وضعیت ژنتیکی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..8
1-5-3-سابقه شخصی سرطان پستان……………………………………………………………………………………………………………………………….8
1-5-4- Lobular carcinoma in situ………………………………………………………………………………………………………………………………9
1-5-5- Benign breast cancer……………………………………………………………………………………………………………………………………….9
1-5-6-حجم پستان ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….10
1-5-7-میزان هورمون های ا ندوژن……………………………………………………………………………………………………………………………….10
1-5-8-سیکل های قائدگی…………………………………………………………………………………………………………………………………………….10
1-5-9-حاملگی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….10
1-5-10-شیر دادن………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….10
1-5-11-تراکم استخوان…………………………………………………………………………………………………………………………………………………11
1-5-12-فاکتور های وابسته به شیوه زندگی…………………………………………………………………………………………………………………11
1-5-13-سایر فاکتور های خطر……………………………………………………………………………………………………………………………………..11
1-6- فاکتورهای ژنتیکی مرتبط با سرطان پستان………………………………………………………………………………………………………….11
1-6-1- ژن های BRCA1,BRCA2………………………………………………………………………………………………………………………………13
1-7- اپی ژنتیک………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………15
1-8- مسیر های انتقال پیام سرطان پستان……………………………………………………………………………………………………………………16
1-8-1- مسیر PI3K……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….17
1-9-رگزایی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..18
1-10- عامل های پیش آگهی مولکولی………………………………………………………………………………………………………………………….18
1-11- تنظیم هورمونی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………20
1-12- توالی گیرنده استروژن…………………………………………………………………………………………………………………………………………22
1-13- عملکرد استروژن………………………………………………………………………………………………………………………………………………….24
1-13-1- تاثیرات مستقیم روی رونویسی………………………………………………………………………………………………………………………25
1-13-2- عملکرد خارجهستهای…………………………………………………………………………………………………………………………………….25
1-14- ماهیت استروژن های خارجهستهای…………………………………………………………………………………………………………………..25
1-14-1-ایزوفرمهای بومی استروژن ؛ نقش پا لمیتوئیلاسیون گیرنده………………………………………………………………………….25
1-14-2- GPR30……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………26
1-15-مولکولهای گیرنده جدید…………………………………………………………………………………………………………………………………….27
1-16-پیامرسانی استروژن……………………………………………………………………………………………………………………………………………….28
1-16-1-پیام رسانی هستهای: نقش همتنظیمکنندهها و شاتل گیرنده………………………………………………………………………..28
1-16-2-پیامرسانی خارجهستهای………………………………………………………………………………………………………………………………….29
1-17-روش های تشخیص آزمایشگاهی…………………………………………………………………………………………………………………………31
1-17-1-روش ایمونوهیستوشیمی………………………………………………………………………………………………………………………………….31
1-17-2-روش های مولکولی…………………………………………………………………………………………………………………………………………..32
1-17-2-1-سیستم های تکثیر هدف…………………………………………………………………………………………………………………………….32
1-17-2-1-الف-RT-PCR……………………………………………………………………………………………………………………………………………..33
1-17-2-1-ب- Real timePCR……………………………………………………………………………………………………………………………………34
1-18-هدف……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..38
فصل دوم : مروری بر ادبیات و پیشینه تحقیق………………………………………………………………………………………………………………..39
فصل سوم : بخش تجربی ;مواد و روش های تحقیق………………………………………………………………………………………………………47
3-1- وسایل آزمایشگاهی مورد نیاز………………………………………………………………………………………………………………………………..48
3-2- مواد مورد نیاز…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………49
3-3-مراحل انجام کار………………………………………………………………………………………………………………………………………………………50
3-4-تهیه نمونه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 51
3-5-استخراج RNA …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 51
3-6-پارافین زدایی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..51
3-7-خرد کردن و هضم بافت ………………………………………………………………………………………………………………………………………. 52
3-8-مراحل استخراج RNA از بلوک پارافینه ……………………………………………………………………………………………………………….52
3-9-آشکارسازی کمی RNA توسط دستگاه اسپکتروفتومتر…………………………………………………………………………………………53
3-10-سنتز cDNA…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………53
3-11- ژن کنترل داخلی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………54
3-12-پرایمر های ویژه Real TimePCR……………………………………………………………………………………………………………………….54
3-13- انجام واکنش Real timePCR ………………………………………………………………………………………………………………………….55
3-14-بررسی میزان بیان ژن گیرنده استروژن آلفا در نمونه های سالم و سرطانی……………………………………………………….56
فصل چهارم: بحث و بررسی داده های تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………57
4-1-نتایج جذب نوری RNA توسط دستگاه اسپکتروفتومتر…………………………………………………………………………………………58
4-2-منحنی تکثیر ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….58
4-3-نمودار منحنی ذوب…………………………………………………………………………………………………………………………………………………59
4-4- نتایج میزان بیان ژن ESR1…………………………………………………………………………………………………………………………………..60
4-5- آنالیز و بررسی ارتباط داده ها………………………………………………………………………………………………………………………………..61
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات……………………………………………………………………………………………………………………………63
منابع و مآخذ…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….74
Abstract…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..86
فهرست جداول
جدولصفحه
جدول(3-1) مشخصات و مرحله بیماری در نمونه های مورد بررسی…………………………………………………………………………….51
جدول(3-2) توالی و مشخصات پرایمرهای ویژه Real timePCR………………………………………………………………………………….54
جدول(3-3)مواد به کار رفته برای واکنش Real timePCR…………………………………………………………………………………………..55
جدول(3-4) برنامه حرارتی برای تکثیر دو ژن GAPDH وESR1………………………………………………………………………………….55
جدول(4-1) نتایج بیان ژن افراد بیمار نسبت به افراد نرمال………………………………………………………………………………………….60
فهرست شکل ها
شکلصفحه
شکل (1-1)داکتال کارسینومای درجا……………………………………………………………………………………………………………………………….4
شکل (1-2) لوبولار کارسینومای درجا………………………………………………………………………………………………………………………………4
شکل (1-3) سرطان پستان تهاجمی…………………………………………………………………………………………………………………………………5
شکل (1-4)ژنتیک سرطان ارثی پستان………………………………………………………………………………………………………………………….12
شکل (1-5)مسیر PI3K…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..17
شکل (1-6)دومین های مختلف گیرنده استروژن…………………………………………………………………………………………………………..23
شکل (1-7)مدل سلولی فعالیت استروژن……………………………………………………………………………………………………………………….24
شکل(1-8) عملکردGPR30 به عنوان یک پروتئین جدید متصلشونده به استروژن…………………………………………………….27
شکل (1-9)ایمونوهیستوشیمی……………………………………………………………………………………………………………………………………….32
شکل(1-10) RT PCR……………………………………………………………………………………………………………………………………………………33
شکل(1-11) منحنی ذوب……………………………………………………………………………………………………………………………………………….36
شکل(4-1) نمودار منحنی تکثیر ……………………………………………………………………………………………………………………………………58
شکل(4-2) نمودار منحنی ذوب تک باند برای ژن ESR1……………………………………………………………………………………………..59
شکل(4-3)نمودار منحنی ذوب تک باند برای ژن GAPDH…………………………………………………………………………………………59
شکل(4-4) نمودار نشان دهنده میزان بیان ژن ESR1 در افراد بیمار در مقایسه با افراد نرمال……………………………………61
شکل(4-5)نمودار مقایسه بیان ژن ESR1در افراد مبتلا به سرطان و نرمال………………………………………………………………..61
شکل(4-6)نمودار مقایسه بیان ژن ESR1در افراد بیمار درstage های مختلف بیماری در مقایسه با افراد سالم………..62
چکیده
مقدمه: سرطان پستان شایع ترین نوع سرطان در زنان در سراسر دنیا و دومین علت مرگ و میر ناشی از سرطان است. اتصال استروژن به گیرنده استروژن آلفا باعث القا رشد تومور در اکثر سرطان های استروژن مثبت می شود. هدف از این مطالعه اندازه گیری بیان گیرنده استروژن آلفا در زنان مبتلا به سرطان پستان است.
روش كار: در این مطالعه تعداد20 نمونه بافت پارافینه از زنان مبتلا به سرطان پستان و10 نمونه سالم جمع آوری شد. پس از پارافین زدایی، استخراج RNA با محلول RNX Plus انجام گردید. cDNA با روش رونویسی معکوس به وسیله آنزیم MMULV سنتز شد. بیان ژن با روش Real timePCR نسبی سنجیده شد. ژن گلیسر آلدهید فسفات دهیدروژناز(GAPDH) نیز به عنوان کنترل داخلی استفاده گردید.
يافته ها: گیرنده استروژن آلفا هم در بافت های سرطانی و هم سالم بیان شد اما بیان آن در بافت های سرطانی54/3برابر بیشتر از غیرسرطانی بود.نتایج نشان داد که با افزایش مرحله بیماری میزان بیان گیرنده استروژن آلفا افزایش می یابد((P<0.0001.تجزیه تحلیل آماری با نرم افزار Grafpad prism 6صورت گرفت.
نتيجه گيري: با توجه به نتایج می توان بیان نمود که میزان بیان ژن گیرنده استروژن آلفا در نمونه های سرطانی به شدت افزایش می یابد. بنابراین،اندازه گیری بیان ژن گیرنده استروژن آلفا می تواند به عنوان یک عامل پیش آگهی دهنده ارزشمند برای تشخیص اولیه و مدیریت درمان به حساب آید.
واژه هاي كليدي: سرطان پستان،گیرنده استروژن آلفا،Real timePCR
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1-مقدمه
سرطان نوعی بیماری است که باعث می شود سلول های بدن تغییر کرده و به صورت غیر قابل کنترل رشد کنند.اکثر انواع سلول های سرطانی سرانجام تشکیل یک بر آمدگی یا توده ای می دهند که تومور نام دارد و بعدا با بخشی از بدن که تومور از آن جا آغاز به شکل گرفتن کرده نامگذاری می شوندet al.,2013-2014) Alteri).
سرطان پستان از بافت پستان شروع می شود و بافت پستان از غدد تولید کننده شیرکه لوبول1 نامیده می شود و مجاری2 که لوبول ها را به نوک پستان وصل می کنند تشکیل شده است.باقی مانده پستان هم از چربی، بافت های لنفاوی و هم بند تشکیل شده است (Sharma et al.,2010).
سرطان پستان بطور عموم یا با روش های تشخیصی،قبل از اینکه نشانه ها توسعه یابند، یا بعد از اینکه علایم توسعه یافتند، وقتی که یک خانم برآمدگی (توده) را حس می کند،تشخیص داده می شود.اکثر توده هابا استفاده از ماموگرام دیده می شوندو اکثر بر آمدگی ها ی پستان که خارج می شوند خوش خیم هستند و خطری برای فرد ندارند.وقتی بر پایه آزمون های کلینیکی یا عکس از پستان به سرطان مشکوک می شوند آنالیز میکروسکوپی بافت پستان برای تشخیص قطعی و تعیین میزان گسترش (درجا یا تهاجمی بودن)ضروری است و الگوی بیماری را مشخص می کند. بافت برای آنالیز های میکروسکوپی یا با سوزن یا با جراحی به دست می آید. نوع بیوپسی نیز بر پایه فاکتور های کلینیکی اختصاصی بیمار و وجود اسباب و وسایل بیوپسی می باشد et al.,2013-2014) Alteri).
1-2-انواع سرطان پستان
1-2-1-درجا3
• داکتال کارسینومای درجا 4 طیفی از تغییرات غیر عادی پستان است که از سلول های مجاری پستان شروع می شود(شکل1-1).DCISبه عنوان یک نوع غیر تهاجمی سرطان پستان مورد توجه است چون که سلول های غیر عادی بیش از لایه سلولی که از آن منشا می گیرند رشد نمی کنند.این نوع سرطان یک نوع عمومی اکثر انواع سرطان های پستان درجا است.DCIS ممکن است به سرطان تهاجمی تبدیل بشود یا نشود.در حقیقت بعضی از این تومور ها آنقدر آرام رشد می کنند که حتی بدون درمان ، سلامتی فرد را تحت تاثیر قرار نمی دهند.مطالعات نشان می دهد که حدود یک سوم از مواردDCIS اگر درمان نشوند به سرطان تهاجمی تبدیل می شوندAllred.,2010) ).
شکل( 1-1)داکتال کارسینومای درجا
(Cancer Research UK.,2014)
• لوبولار کارسینومای درجا5 (که هم چنین به عنوانlabular neoplasia هم خوانده می شود) سرطان یا حالت پیش سرطان واقعی نیست،اما شاخصی برای افزایش ریسک سرطان تهاجمی است(شکل1-2). LCIS شیوع کمتری نسبت به DCIS دارد(Allred.,2010)
شکل(1-2) لوبولار کارسینومای درجا
(cancer research uk.,2014)
• سایر انواع سرطان های پستان هم نشانه های سرطان لوبولار و هم داکتال را دارند یا منشا نا مشخصی دارندAllred.,2010) ).
1-2- 2-تهاجمی
اکثر سرطان های پستان تهاجمی یا نفوذی6 هستند (شکل1-3). این سرطان ها وقتی آغاز می شوند دیواره های غدد یا مجاری را می شکنند و به بافت هایی که پستان را احاطه کرده اند می روند Allred.,2010) ).
شکل(1-3) سرطان پستان تهاجمی
( community connect to research)
1-3- مرحله
پیش آگهی سرطان پستان به شدت تحت تاثیرمرحله7 بیماری است و مشخص کننده این است که آیا سرطان پس از تشخیص گسترش پیدا می کند یا نه (.,2010 (Edge & Compton.
سیستم اصلی مشخص کننده stage در سرطان سیستم TNMاست. طبقه بندی تومورها بر پایه سیستم TNM،اطلاعات اندازه تومور و اینکه چقدر در بافت پستان گسترده شده (T)،میزان و گسترش به غدد لنفاوی(N)، و وجود یا عدم وجود متاستاز(گسترش به سایر ارگان ها)(M) را به کار می گیرد.بر پایه سیستم TNM ، stage های 0و1و2و3و4 را تعیین می کنند. Stage 0 معمولا به صورت درجا است. Stage1 شروع سرطان تهاجمی است و stage4 پیشرفته ترین نوع بیماری است.سیستم TNM اغلب کاربرد کلینیکی دارد(.,2010 (Edge & Compton.
سرطان پستان فقط یک نوع بیماری نیست بلکه انواع مختلف آن بر حسب زیر گونه های مولکولی متفاوت،فاکتور های خطر،رفتار های درمانی و پاسخ به درمان وجود داردو انواع مختلف سرطان پستان از نظر مولکولی با به کار بردن پروفایل های بیان ژن تشخیص داده شده است(Perou et al.,2000).
LuminalA :حدود40%از سرطان های پستان luminalA هستند،که نوع عمومی سرطان های پستان است. این نوع از سرطان ها ER+ و/یا PR+ وHER2- هستند،رشد کمی دارند،کم تر تهاجمی هستند(نسبت به بقیه انواع). به علت بیان گیرنده هورمون ها به هورمون درمانی پاسخ می دهند و پیش آگهی مطلوبی دارند. هر چند از نظر زنده ماندن مانند سایر انواع یا حتی کم تر از بقیه هستند Blows et al.,2010)).
LuminalB:حدود10تا 20 % سرطان های پستان luminalB هستند.مثل تومور هایluminalA اکثر تومورهای luminalB ،ER+ و/یا PR+ هستند اما آنها با بیان HER2یا سرعت تکثیر زیاد(تعداد زیادی سلول های سرطانی به صورت فعال تکثیر می شوند) تشخیص داده می شوندCheang et al.,2009)).
Basal like:حدود10 تا 20 %سرطان های پستان Basal like هستند و اکثر انواع سرطان هایBasal like،Triple negative نامیده می شوند چون هم ER – , PR- هستند و هم HER2-. تومورهایBasal like در زنان آمریکایی و آفریقایی زیاد است و آن ها دارای موتاسیونBRCA1 هم هستند.زنانی کهBasal like هستند پیش آگهی ضعیف تر و عمر کم تری نسبت به سایر انواع سرطان ها دارند چون درمان های هدف دار8 ندارندPerou& Borresen-Dale.,2011)).
HER2 enriched:حدود10% از سرطان های پستانHER2 زیاد تولید می کنند (HER2 یک پروتئین محرک رشد است) و گیرنده های هورمون استروژن و پروژسترون را تولید نمی کنند. شبیه به نوع Basal like این نوع سرطان به صورت تهاجمی رشد می کند و گسترش می یابد و در مقایسه با سرطان های ER+ ، افراد عمر کم تری دارند.هر چند درمان های هدف برای آن ها وجود داردBlows) et al.,2010).
1-4-علائم و نشانه ها
سرطان پستان معمولا وقتی تومور کوچک است علامتی ندارد و درمانش آسان است. وقتی سرطان پستان پیشرفت می کند و تومور به حدی می رسد که قابل لمس است،نشانه فیزیکی عمومی یک توده بدون درد است. گاهی سرطان پستان به غدد لنفاوی زیر بغل گسترش می یابد و حتی قبل از این که تومور اصلی پستان قابل لمس باشد،ایجاد یک توده یا آماس می کند(Alteria et al.,2013-2014)
نشانه های کمتر عمومی و علائم شامل:
• ترشح شفاف یا خونی از پستان
• پوسته‌ریزی در نوک پستان
• فرورفتن نوک پستان به داخل
• قرمزی و یا تورم پستان
• فرو رفتگی پوست پستان که در آن پوست، حالتی شبیه به پوست پرتقال پیدا می‌کند
• وقوع تغییر شکل پستان که موجب متفاوت شدن آن با پستان دیگر شود
• تحریك پوست یا تغییراتی مثل چروك شدن ، فرورفتن، پوسته پوسته شدن
• گرمی ، قرمزی، و تورم همراه با جوش و دانه دانه شدن پوست پستان
• زخم در پوست پستان که بهبود پیدا نکندet al.,2013-2014) Alteri).
1-5-فاکتور های خطر سرطان پستان
1-5-1-سابقه فامیلی سرطان پستان
زنان (مانندمردان) با سابقه فامیلی سرطان پستان،به ویژه با سابقه در فامیل درجه یک (مادر،خواهر،دختر، پدر یا برادر)، احتمال بیشتری برای ابتلا دارند.اگر بیش از یک نفر از افراد فامیل درجه یک مبتلا باشند این ریسک بیشتر است. ریسک سرطان پستان در زنان دارای یک فامیل درجه یک با سابقه بیماری،در مقایسه با زنان بدون سابقه فامیلی 8/1 برابر بیشتر ،در زنان با دو نسبت فامیلی مبتلا 3 برابر بیشترو برای زنان با سه یا بیشتر از سه فامیل مبتلا نزدیک 4 برابر بیشتر است. هم چنین وقتی سن فامیل مبتلا کم تر باشد ریسک بالاتر می رود.البته اکثر زنان با یک یا بیشتر سابقه فامیلی درجه یک هرگز مبتلا نمی شوند و اکثر زنان مبتلا هیچ گونه سابقه فا میلی ندارند.سابقه فامیلی سرطان تخمدان با افزایش ریسک ابتلا به سرطان در زنان و مردان مرتبط است.زنان با یک سابقه فامیل سرطان پستان یا تخمدان در افراد فامیل نسبی باید در مورد وجود استعداد ژنتیکی ابتلا به سرطان پستان با پزشک مشورت کنند et al.,2013-2014) Alteri).
1-5-2-وضعیت ژنتیکی
حدود 5 تا10% از موارد سرطان پستان،ناشی از موتاسیون های ارثی شامل BRCA1 و BRCA2 است. این موتاسیون ها در کم تر از 1% از جمعیت عمومی وجود دارند. تخمین ریسک سرطان پستان در زنان با این موتاسیون ها در سن 70 سالگی از 44% تا 78% در زنان با موتاسیونBRCA1واز 31 تا 56%در زنان با موتاسیون هایBRCA2 است. فقط حدود10-20% سرطان های پستان فامیلی به موتاسیون هایBRCA1وBRCA2 نسبت داده می شود.سایر وضعیت های ارثی ،با ریسک کم تر سرطان شامل Li Fraumeni و سندرم cowden و تعدادی از موتاسیون های ژنتیک عمومی است.این موتاسیون ها می توانند از هرکدام از والدین و به پسر یا دختر به ارث برسندTurnbull &) Rahman.,2008). علاوه بر این تغییر با ریسک کم در کد ژنتیکی ممکن است ریسک ابتلا به سرطان را زیاد کند.دانشمندان معتقدند که اکثر سرطان های پستان ارثی ناشی از تاثیر شیوه زندگی و تغییرات کم در کد ژنتیکی است که در یک خانواده مشترک استLichtenstein et al.,2000)). تست های مولکولی تجاری برای تشخیص موتاسیون های BRCA مثل تعدادی از سندرم های سرطان خانوادگی برای فرم های ارثی سرطان پستان وجود دارد،هرچند که تفسیر و تصمیم در مورد درمان هنوز قابل حل نیست و این امکان وجود ندارد که پیش بینی کنیم که اگر کسی ژنتیک غیر عادی خاصی را داشته باشد به سرطان مبتلا می شود یا نه.به علاوه آزمایش ها برای همه ژن هایی که ریسک سرطان پستان دارند وجود نداردRobson et al.,2010)).
1-5-3-سابقه شخصی سرطان پستان
زنان با سابقه یک بار ابتلا به سرطان پستان ریسک ابتلای مجدد به سرطان پستان دارند. اگر تشخیص در سن پایین تری باشد ریسک ابتلا بالاتر است.زنانی که در سن پایین مبتلا می شوند(سن<40)،5/4 برابربیشتر از بقیه ریسک ابتلای مجدد دارند. وضعیت ژنتیکی،مثل موتاسیون درBRCA1 ،BRCA2 ، در احتمالا ابتلای مجدد به سرطان پستان به ویژه در زنانی که در سن پایین مبتلا شده اند دخالت دارند et al.,2013-2014) Alteri).
1-5-4- Lobular carcinoma in situ
این وضعیت غیر عادی نتیجه شکل گیری سلول های غیر عادی در لوبول ها یا غدد تولید کننده شیر در بافت پستان است. گرچه LCIS به ندرت به سرطان تهاجمی تبدیل می شود، زنان LCIS ،7 تا 12 برابر امکان تهاجمی شدن نسبت به زنان غیرLCIS دارند.LCIS معمولا در ماموگرام ظاهر نمی شود و معمولا با بیوپسی،به دلیل دیگری آشکار می شودو مثل مامو گرام غیر عادی،LCISخالص باید ازDCIS, وLCIS پلی مورفیک تشخیص داده شود و هر دو این وضعیت ها باید برای سرطان پستان مورد بررسی قرار گیرد و نیازمند درمان هستند et al.,2013-2014) Alteri).
1-5-5- Benign breast cancer
بعضی از انواع خوش خیم سرطان پستان می توانند سرطانی شوند (ریسک سرطان پستان دارند). پزشکان این وضعیت را با توجه به درجه خطر، به سه گروه عمومی طبقه بندی می کنند:تغییراتی که همراه با تقسیم سلولی (غده) نباشد،تغییرات همراه با تقسیم سلولی (توده سلولی) و بدون تغییر و تبدیل به حالت غیر عادی ( سلول ها یا الگو های سلولی غیر عادی) و وضعیت سوم وضعیتی است که همراه با تقسیم سلول و غیر عادی شدن سلول ها است. وضعیتی که با تقسیم و تکثیر همراه نیست باعث رشد بیش از حد سلول نمی شود و ریسک سرطانی شدن ندارد یا ریسک کمی دارد مثل فیبروز9 ،( که به تغییرات فیبرو سیستیک هم معروف است)،کیست های ساده و هایپر پلازی ملایم10. وضعیت تکثیر بدون غیر عادی شدن،ریسک کمی برای سرطانی شدن دارد.(5/1 تا 2 برابر بیشتر از کسانی که چنین وضعیتی ندارند) و شامل فیبرو آدنوما و non-atypical ductal hyperplasia است. وضعیت تکثیری همراه با غیر عادی شدن همراه با ریسک زیاد سرطان پستان است.(4 تا 5 برابر بیشتر از ریسک متوسط) و شامل atypical ductal hyper plasia (ADH) وatypical lobular hyperplasia(ALH) است Hartmann et al .,2005)).
1-5-6-حجم پستان
حجم بالای پستان یک فاکتور مهم و مرتبط با سرطان پستان است زنان با حجم پستان خیلی زیاد4 تا 6 برابر در مقایسه با زنان با حجم پستان خیلی کم ریسک ابتلا به سرطان پستان دارندTamimi et) al.,2007).به علاوه مامو گرافی سرطان پستان برای بافت پستان حجیم،آسیب رسان است(Boyd et al.,2007).
1-5-7-میزان هورمون های ا ندوژن
زنان یائسه با مقدار زیاد هورمون های اندوژن11 مانند استروژن یا تستوسترون،دو برابر ریسک بیشتر برای ابتلا به سرطان در مقابل زنان با مقدار کم تر هورمون دارند ( Hankinson & Eliassen.,2007).
1-5-8-سیکل های قائدگی
زنانی که به علت شروع زود قائدگی ( قبل از 12 سالگی) یا یا ئسگی دیرتر(بعد از 55 سالگی)، سیکل های قائدگی بیشتری دارند به علت قرار گرفتن بیشتر در معرض هورمون های باروری،ریسک بالاتری برای سرطان پستان دارند( Kaaks et al.,2005).
1-5-9-حاملگی
حاملگی در سنین کم تر (کم تر از 30 سالگی) و تعداد بیشتر حاملگی باعث کاهش ریسک ابتلا به سرطان در مورد سرطان هایی که وضعیت گیرنده هورمون ها در آن ها مثبت است می گردد(Lambe et al.,1994).
1-5-10-شیر دادن
اکثر مطالعات پیشنهاد می کند که شیر دادن ریسک کلی ابتلا به سرطان را در زنان کمی کاهش می دهد. یک علت کاهش احتمال ابتلا با شیر دادن ممکن است این باشد که شیر دادن مانع قائدگی می شود و مدت زمان سیکل های قائدگی کم تر می شود.احتمال دیگر تغییرات ساختاری است که شیر دادن در بافت پستان ایجاد می کند et al.,2013-2014) Alteri).
1-5-11-تراکم استخوان
تراکم استخوان در زنان یائسه با افزایش ریسک ابتلا به سرطان پستان مرتبط است و یک مارکر برای نشان دادن استروژن اضافی ودر واقع تجمع استروژن است(Kerlikowske et al.,2005).
1-5-12-فاکتور های وابسته به شیوه زندگی
به کار بردن هورمون های پس از قائدگی Beral et al.,2011))،چاقی و اضافه وزن( La Vecchia et al.,2011)، فعالیت بدنی کمEliassen et al.,2010))،رژیم غذایی نامناسب و غنی ازچربی( Vera-Ramirez et al.,2013)،مصرف الکلSingletary &Gapstur.,2001))،تنباکو(Gaudet et al.,2013)و قرص های ضدبارداریCalle et al.,1996)) از عواملی هستند که باعث افزایش احتمال ابتلا به سرطان پستان می گردند.
1-5-13-سایر فاکتور های خطر
قرار گرفتن در معرض تشعشعاتPreston et al.,2009))،مصرف داروهایی مثل Diethylstilbestrol (برای جلوگیری از سقط جنین) Titus-Ernstoff et al.,2001))،آلودگی های محیطی مثل آفت کش ها Salehi et al., 2008)) وآلودگی های شغلی مثل قرارگرفتن در معرض درجات بالای اتیلن اکسید12 Steenland et al.,2003)) و شیفت های کاری شبانه Kamdar et al.,2013)) نیز با افزایش ریسک ابتلا به سرطان پستان مرتبط هستند.
1-6-فاکتورهای ژنتیکی مرتبط با سرطان پستان
سرطان پستان یک بیماری به شدت ناهمگن است که در اثر تاثیر متقابل عامل های خطر وراثتی و محیطی ایجاد می شود و به تجمع پیشرونده تغییرات ژنتیک و اپی ژنتیک در سلول های سرطان پستان منجر می شود(شکل1-4).اگر چه شواهد اپیدمیولوژیک بر وجود عامل های خطر ویژه (مانندسن،چاقی،مصرف الکل،برخورد با استروژن در طول زندگی) تاکید دارد، وجود سابقه خانوادگی سرطان پستان قوی ترین عامل خطر برای این بیماری به شمار می آید.تقریبا20%همه سرطان های پستان را انواع خانوادگی تشکیل می دهند و از نظر بیماری زایی، وابستگی خاصی به ژن مستعد کننده ویژه آن بیماری دارندAntoniou& Easton DF.,2006)).
با وجود این که ژن های مسئول اغلب سرطان های خانوادگی پستان هنوز کشف نشده اند،حدود نیمی از سرطان های خانوادگی در اثر جهش های دودمان زایشی در ژن های سرکوبگر تومور13 رخ می دهند که نقش اغلب آن ها حفظ درستی و تمامیت ژنوم است(نوری دلویی وطبرستانی.،1389) این ژن ها مشتمل بر موارد زیر است:
• ژن های BRCA1 ،BRCA2
• TSGsهای مرتبط با نشانگان های سرطان خانوادگی نادر مانند p53، PTENو ATM
• ژن های دیگر با خطر کم تا متوسط مانند CHEK2,BRIPI,PALB2,NBS1
• ژن های ترمیم باز ناجور جفت (mismatch) مانند MSH2و MLH(نوری دلویی وطبرستانی.،1389)
شکل(1-4)ژنتیک سرطان ارثی پستان
(نوری دلویی وطبرستانی.،1389)
مطالعات هم بستگی ژنومی14 که گوناگونی های ژنتیکی (چند شکلی تک نوکلئوتیدی) را در وضعیت سرطان پستان خانوادگی بررسی می کنند و مطالعات مورد شاهدی سرطان پستان،گوناگونی های ژنتیکی رایج و با نفوذ کم را در دست کم120ژن نامزد مشخص کرده اند. در میان این ژن های نامزد،موارد تاثیر گذار اصلی که ارتباطی با خطر سرطان پستان دارند،ژن های دخیل در کنترل چرخه سلولی،متابولیسم هورمون های استروئیدی و مسیرهای انتقال پیام سلولی هستند( Easton et al .,2007).
آلل های مستعد کننده رایجCASP8,TGFB1,FGFR2,TNC9,MAP3K1,LSP1 قوی ترین و با ثبات ترین شواهد ارتباط با سرطان پستان را دارند Easton et al .,2007))
1-6-1- ژن های BRCA1,BRCA2
ژن های BRCA1,BRCA2 به ترتیب برروی کروموزوم 17q12-21 و13q 12-13 قرار دارند و جزء ژن های مرسوم سرکوبگر تومور به شمار می آیند،زیرا وجود یک نسخه از ژن معیوب به ارث رسیده برای مستعد شدن به سرطان کافی است،اگرچه از دست دادن آلل سالم برای ایجاد تومور لازم است.این ژن پروتئین های بزرگ چند کاره ای را رمز دهی می کنند که مکان های متعدد اتصال برای ارتباطات متقابل پروتئین-پروتئین دارند.ژن BRCA1سه قلمرو کارکردی عمده دارد و درچندین مجموعه پروتئینی شرکت دارد.هنوز مشخص نیست که کدام یک از کارکرد های پر شمارBRCA1,BRCA2 به نقش ویژه آن به عنوان یک ژن مستعد کننده سرطان پستان و تخمدان منجر می شود.مطالعات اخیر نقش BRCA1 در تغییرات ubiquitinرا در پاسخ به آسیب بهDNA و کنترل پویایی سانتروزوم مرتبط می دانند. به نظر می رسد که BRCA1 به شکل مجموعه ای با پروتئین های دیگر،در بسیاری از فرآیند های سلولی شامل نوترکیبی هم ساخت،پاسخ آسیب به DNA،کنترل نقاط کنترلی چرخه سلولی،ubiquitination،تنظیم رونویسی،تغییر الگوی کروماتین،دو برابر شدن سانتروزوم و غیر فعال شدن کروموزوم x موثر استTurnpenny & Ellard.,2011)).
فعالیت هایی که به BRCA2نسبت داده می شود شامل همانند سازیDNAوترمیم همساخت، رونویسی،تغییر الگوی کروماتین،دو برابر شدن سانتروزوم و سیتوکینز می باشدGudmundsdottir &) Ashworth.,2006).
در مقایسه با سرطان های پراکنده پستان،سرطان های خانوادگی پستان ویژگی های خاصی دارند.مطالعات اخیر با استفاده از دو رگه سازی ژنومی مقایسه ای15و تجزیه و تحلیل ریز آرایه DNA 2 به همراه ایمونوهیستوشیمی و تکنیک FISH ویژگی های ژنتیکی و فنوتیپ ایمنی ویژه ای را برای این تومور ها نشان داده اند.آسیب شناسی و زیست شناسی مولکولی تومور های ناشی از جهش در BRCA1وBRCA2 با هم دیگر متفاوت است.تومور های مرتبط با جهش BRCA1 ویژگی های تهاجمی،شامل بروز زودرس،درجه بالای تومور،گیرنده استروژن (ER) و گیرنده پروژسترون (PR) منفی و سرعت تکثیر بالا را نشان می دهندChappuis et al.,2000)).
فنوتیپBRCA1، با نشان گر های شبیه بازال یا سرطان پستان سه گانه منفی،بر اساس نیمرخ بیان ژن تعریف می شود.تومور های مرتبط با BRCA1 با به دست آوردن یا حذف های کروموزومی ویژه،بیان بیش از حد انکوژن های ویژه (c-myc وc-myb)، پروتئین های چرخه سلولی (cycin E) و نشان گرهای IHC برای فنوتیپ اپیتلیال بازال (سیتوکراتین های بازال،گیرنده های عامل رشد اپیدرمیFGFR، p-cadherin) مشخص می شوند.ویژگی های مهم دیگر شامل از دست دادن tp53،تنظیم کاهشی p27و منفی بودنHER2 می باشد.هر دو نوع سرطان پستان با جهش BRCA1و BRCA2،انکوژن TBX2را بیش از حد بیان می کنند و معمولا درجه تومور آن ها بالاتر از سرطان های پراکنده پستان استChappuis et al.,2000)).
ژن هایBRCA1وBRCA2 وترمیم DNA در شماری از سرطان های پستان میزان بالایی از ناپایداری ژنومی از خود نشان می دهند.این ناپایداری ها با آنیوپلوئیدی،حذف شدن یا اضافه شدن های بزرگ کروموزومی،ناپایداری ریز ماهواره ها ،ناهنجاری های کروموزومی،تکثیرو سانتروزوم ها و تشکیل هسته های بسیار ریز مشخص می شوند. این تغییرات DNA ریشه در تغییر در مسیرهای مولکولی تنظیم کننده تکثیر سلولی ،تمایز ،آپوپتوز و ترمیم DNA دارد (Farmer et al.,2005).
یافته های متقاعد کننده ای وجود دارد که نشان می دهدBRCA1 بخش اساسی روند ترمیم می باشد.اختلال قابل توجه در نوترکیبی همتا و افزایش در فراوانی اتصال انتهایی غیر همساخت در سلول های بنیادی رویانی موش فاقد brca1 مشاهده شده است.سلول های توموری فاقد brca1 موش و فاقد BRCA1 انسانی به میزان قابل توجهی عدم ثبات ژنومی،ناهنجاری های کروموزومی فاحش و تکثیر سانتروزوم ها را نشان می دهندYarden & Papa.,2006)).
هم پروتئین BRCA1 وهم BRCA2 جزئی از مجموعه پروتئینی آنمی فانکونی16 هستند.FA یک اختلال ارثی نادر است که با نارسایی مغز استخوان،اختلال در پایداری ژنومی و افزایش بروز سرطان مشخص می شود.مجموعه پروتئینی FA مجری یک مسیر ویژه ی ترمیم از نوع همتا ضایعات DNA می باشد که چنگال همانند سازی را مهار می کند Mirchandani & D’Andrea.,2006))
1-7-اپی ژنتیک
سرطان های پراکنده پستان،افزون بر جهش های به ارث برده،از ساز و کار های اپی ژنتیک برای غیر فعال کردن شمار زیادی از ژن های ترمیم DNAاز جملهBRCA1,ATM,CHk2وp53 استفاده می کنند. اپی ژنتیک بیانگر تغییراتی در کروماتین و DNA است که بیان ژنی را تغییر می دهد،اگر چه تغییرات در توالی DNA را شامل نمی شود.این مساله بر خلاف سازوکار های ژنتیک می باشد که در آن تغییرات در توالی DNA می تواند موجب تغییر در بیان ژن شده و یا یک فرآورده پروتئینی تغییر یافته را رمز دهی کند.در سرطان ،سازوکار های عمده اپی ژنتیک که به بیان ژن غیر عادی منجر می شوند،شامل متیله شدن غیر عادی جزایر CPGپروموتر،تغییرات کلی در متیله شدن DNA ژنومی و دگرگونی در تغییرات هیستونی (داستیله شدن و متیله شدن) می باشند. این اختلالات با مهار گر های مشتمل بر DNA متیل ترانسفراز و نیز HDAC قابل برگشت هستندBird.,2007)).
پیشنهاد شده است که متیله شدن پروموتر ممکن است به عنوان ضربه دوم در فرضیه دو ضربه ای نادسون از طریق غیر فعال کردن آلل طبیعیTSGعمل کند.بیش متیله شدنBRCA1در جزایر CPG پروموتر در زیرگروهی از تومورهای پستان پراکنده رخ می دهد و ممکن است به عنوان نخستین ضربه با غیر فعال کردن یک آللBRCA1 عمل کند. به دنبال آن از دست رفتن دومینBRCA1رخ می دهد.به نظر می رسد که متیله شدنBRCA1 در سرطان پراکنده پستان موجب فنوتیپ توموری می شود،مشابه آن چه در تومور های حاملان جهشBRCA1رخ می دهد. بر عکس،از دست دادن بیان ژن BRCA2از طریق متیله شدن غیر عادی پروموتر در سرطان های پراکنده رخ نمی دهد( Esteller et al.,2001).
متیله شدن DNA برخی ژن ها ی خاص(مانندHIN-1RASSF1A,CYP26A1,KCNAB1,SNCA, TWIST,Cyclin D2) هم در ضایعات پیش بدخیم،مانند هیپرپلازی غیر معمول و هم در سرطان پستان مشاهده شده است.این یافته ها نشان می دهند که تغییرات اپی ژنتیک معمولا در مراحل ابتدایی ایجاد تومور پستان رخ می دهند و ممکن است به عنوان نشانگرهای بالقوه برای تشخیص زودرس یا ارزیابی خطر به کار روند.تغییر در وضعیت متیله شدن برخی از ژن ها مشتمل برα ER-,ER-β,cyclin D2,RAR-b,TWIST,RASSF1A,HIN-1 که اغلب و به نحو ویژه در سرطان پستان بیش متیله می شوند و نیز ارتباط آن با تغییرات درc-reactive protein،سطح چربی خون،تراکم پستان مقابل و غلظت استروژن در دست بررسی استFackler et al.,2006)).
1-8-مسیر های انتقال پیام سرطان پستان
مسیر های گیرنده های عامل رشد :گیرنده های عامل رشد نقش اساسی هم در آغاز مسیر های تکثیر و هم بقای سلولی درپستان وسایر بافت های اپیتلیال دارند.از نظر زیست شناسی سرطان پستان،EGFR ها و گیرنده های عامل رشد مشابه انسولین17بیشتر از همه مورد مطالعه قرار گرفته اند. این گیرنده ها یک ناحیه اتصال به لیگاند برون سلولی،یک ناحیه میان غشایی و یک قلمرو سیتوپلاسمی حاوی تیروزین کیناز دارند که می تواند آبشار انتقال پیام رو به پایین18 را فعال کند.گیرنده های عامل رشد می توانند از طریق سطح زیاده از حد لیگاند،جهش های فعال کننده یا تکثیر یا بیان بیش از حد ژن به شکل پیوسته فعال شوند که در نهایت منجر به فعالیت کینازی نا متناسب و فعال شدن پیامبر های ثانویه ی پیشبرنده ی رشد شودHellman & Rosenberg.,2005)).
شواهد متعدد ی نشان می دهد که EGFR(HER1,Erbb1) و HER2(EGFR2 یاErbB2) گیرنده هایی هستند که به ویژه به زیست شناسی سرطان پستان مرتبط می باشند و می توانند هدف های بالقوه ی دیگری را برای درمان سرطان پستان فراهم آورند.در چندین مطالعه نشان داده شده است که تکثیر یا بیان بیش از حد HER2 در سرطان پستان متاستاز شده،یک نشانگر مستقل پاسخ به پادتن مونو کلونالanti-HER2 ،trastuzumab(Herceptin) می باشدHellman & Rosenberg.,2005)).
انتقال پیام با واسطه عامل رشد مشابه انسولین (IGF-1) و گیرنده های آن (IGF-IR) ،افزون بر فعال شدن مسیرEGFR،می تواند به فسفوریله شدن و فعال شدن کیناز های انکوژنیک گوناگونی از جمله PI3-KوHER2منجر شود.IGF-IRواسطه اولیه پاسخ بهIGF است و در همه انواع سلول های اپیتلیال بیان می شود.مولکول های آداپتور مانند سوبسترای1گیرنده انسولین 19 واسطه انتقال پیام IGF-1 از طریق فسفوریله شدن تیروزین IGF-IR می باشند.سطح بالای IGF-1 به عنوان عامل خطر سرطان پستان مطرح استRenehan et al.,2006)).
در چندین کار آزمایی پیش بالینی نشان داده شده است که IGF-IR هدف موثری به نظر می آید واز این رو،کارآزمایی های بالینی که مهارگر های IGF-IR را بررسی می کنند،در دست انجام است.دو نوع گوناگون پادتن بر علیه IGF-IR در کار آزمایی مرحله 2 در حال ارزیابی هستند.پادتن های مونوکلونال بر علیه IGF-IR می توانند internalization گیرنده را به جریان انداخته و به نحو موثری سطح IGF-IRرا در سطح سلول،دست خوش تنظیم کاهشی کنند. بنابر این پادتن های علیه IGF-IR موجب مهار انتقال پیام هم IGF و هم انسولین در سلول های سرطانی می شوند.افزون بر این،مهار گرهای ضد IGF-IR با مولکول کوچک تولید شده اند که برخی از آن ها،گرچه بسیار اختصاصی نیستند،اما در مطالعات پیش بالینی بسیار موثر بوده اند.در واقع،مهارIGF-IR وEGFR می تواند درمان ترکیبی مفیدی باشدRenehan et al.,2006)).
1-8-1- مسیر PI3K
مسیر فسفاتیدیل اینوزیتول3-کیناز((PI3-Kدر پاسخ به عامل های متعددی فعال می شود وبه افزایش رشدوتکثیر سلولی سرطان پستان منجر می شود(شکل1-5).جهش های فعال کننده در ژنی که زیر واحد کاتالیتیک p110-a PI3K (PI3CKA) را رمز دهی میکند،ممکن است عامل موثری در پیشرفت تومور پستان باشد.جهش های فعال کننده در خانواده ژنیAKT نادر هستند((Bachman et al.,2004
شکل(1-5)مسیرPI3K
cassimeris et al.,2011))
PTEN،قلمروکاتالیتیکPI3-Kرا دفسفوریله و در نتیجه غیر فعال می کند و در بسیاری از سرطان های پستان یا جهش پیدا می کند یا (برای نمونه از طریق متیله شدن) کم بیان می شود.فعال شدن مسیرPI3-Kبه نوبه خود،موجب فعال شدن وابسته به3-فسفو اینوزیتاید20 چندین کیناز شناخته شده می شودکه از آن جمله می توان بهAKT1,AKT2وAKT3با واسطه کیناز اشاره نمود. به نظر می رسدAKT فعال آنتی آپوپتوتیک باشد.اگر چه در عین حال یک نقش تهاجمی هم در تشکیل تومور ایفامیکند (Cassimeris et al.,2011)
1-9-رگزایی
فرآیند رگزایی تومور حائز اهمیت بسیار بالا و هدف مهمی برای درمان بسیاری از سرطان ها به شمار می آید. افزون بر سلول های آندوتلیال،سلول های سرطانی پستان هم گیرنده VEGFR را بیان می کنند.VEGFR ها، مانند EGFRها ،گیرنده های تیروزین کیناز هستند. VEGF-Aهم به (F1t-1) VEGFR1وهم به (KDR/F1K1) VEGFR2 متصل می شود. به نظرمی رسد VEGFR2واسطه تقریبا همه پاسخ های سلولی شناخته شده به VEGFها باشد،در صورتی که کارکردVEGFR1کمتر مشخص شده است.Bevacizumabیک پادتن مونوکلونال انسانی علیه VEGF-a است ودر مطالعات پیش بالینی نشان داده شده است که موجب کاهش رگزایی می شود. مهارگرهای فعالیت تیروزین کینازی VEGFRبا اندازه مولکولی کوچک،مانند sunitinib در بسیاری از سرطان ها موثر نشان داده شده اند و ممکن است تاثیر بخشی بالینی در سرطان پستان هم داشته باشندTabernero.,2007)).
1-10-عامل های پیش آگهی مولکولی
سرطان پستان یک بیماری نا همگن است و سال هاست که این اعتقاد وجود دارد که تومور هایی که ویژگی های زیست شناختی متفاوتی دارند،نتایج بالینی و پاسخ های درمانی متفاوتی دارند.در حال حاضر،پیش آگهی و انتخاب درمان در سرطان پستان بر اساس تعیین وضعیت گیرنده های هورمون رشددرتوموراست. تکثیر سلولی ویژه مهم سرطان است و پروتئین های هسته ای غیر هیستونی ki67،نشانگر مناسبی برای این فرآیند است.رنگ آمیزیki67 می تواند هم به عنوان یک نشانگر سودمندی درمان،از طریق اندازه گیری های متعدد بر روی نمونه های بافتی پی در پی در حین درمان،به کار رودDowsett & Dunbier.,2008)).
از سال 2007 به بعد چندین نیمرخ بیان ژن”پیش آگهی بد” با استفاده از ویژگی های فنوتیپی گوناگون زیست شناسی سرطان مهاجم مانند پاسخ به زخم و پاسخ به کمبود اکسیژن،ایجاد شده است. تجزیه و تحلیل های گذشته نگر نشان می دهند که این الگو های ژنی،اطلاعات پیش آگهی مستقلی،بهتر و بیشتر از آنچه که با استفاده از نشانگر های آسیب شناختی مرسوم مانند اندازه تومور،وضعیت غده لنفاوی،درجه،تهاجم لنفی – عروقی و وضعیت هورمون – گیرنده به دست می آید ،در اختیار قرار می دهد.تلاش در جهت ترکیب سه الگوی بیان ژن،دقت پیش آگهی را بهبود نبخشید Fan et al.,2006)).
آزمون نسبت بیان ژن سرطان پستان21یک الگوی بیان دو ژنی ساده است که نسبت ژن هایHOXB6,IL17BR را که توسط استروژن تنظیم می شوند،اندازه گیری می کند.این نسبت به نحو قابل توجهی با میزان کم بقا بدون وجود بیماری،در مبتلایان به سرطان پستان غده لنفاوی منفی،گیرنده استروژن مثبت و درمان با تاموکسیفن،مرتبط می باشد.اخیرا اضافه شدن پنج ژن مربوط به چرخه سلولی به این آزمون،به منظور در بر گرفتن درجه مولکولی،اجرای آن را بهبود بخشیده استDowsett & Dunbier.,2008)).
پنج ژن اضافه شده جزئی از شاخص درجه ژنومی22 97 ژنی پیچیده تری هستند که به منظور رده بندی تومور ها به دو گروه با خطر کم و زیاد ایجاد شده است.ژن های استفاده شده در الگوی درجه ژنومی بیش تر در تنظیم چرخه سلولی و تکثیر نقش دارند.هنگامی که از این الگو در جمعیت بیماران با گیرنده استروژن مثبت استفاده شد،هم در بیماران درمان شده با تاموکسیفن و هم در موارد بدون درمان سیستمیک،گروه هایی با دو نتیجه بالینی از نظر آماری متفاوت شناسایی شد.با وجود این که شاخص درجه ژنومی تقریبا به طور اختصاصی از ژن های تکثیری تشکیل شده است،نمره های شاخص درجه ژنومی با رده بندی های شناخته شده لومینال A و B و با گروه های خطر شناخته شده توسط آزمون های Mammaprint ,oncotype DXوالگوی 76 ژنیRotterdamمرتبط می باشد. به دلیل آن که ژن های مرتبط با تکثیر در همه این آزمون های بیان ژن به وفور وجود دارد،این ارتباط ممکن است بیانگر اهمیت تکثیر به عنوان یک عامل پیش آگهی در سرطان پستان باشدDowsett &) Dunbier.,2008).
1-11-تنظیم هورمونی
میزان مواجهه با استروژن،عامل خطر پذیرفته شده ای برای ایجاد سرطان پستان ER مثبت می باشد.استروژن یک هورمون استروئیدی است که اثر تکثیرکنندگی شدیدی برروی اپیتلیوم پستان طبیعی انسان از طریق فعال کردنERα دارد که یک گیرنده ی هورمونی هسته ای معمولی دارد. ERαدر70درصد موارد سرطان پستان بیش از حد بیان می شود.به نظر می رسد تکثیرERαیک سازوکار عمده باشد،اگرچه سازوکار های دیگری هم وجود دارد.امروزهERα هنوز یکی از موثرترین اهداف برای درمان و پیشگیری سرطان پستان محسوب می شود و آنتی استروژن ها جزئی از رژیم های درمانی توصیه شده برای همه توده های بیان کننده ERαهستند.استروژن اثر خود را از طریق سازوکار های ژنومی و غیر ژنومی اعمال می کندHellman & Rosenberg.,2005)).
بافت پستان انسان مراحل متعددی از تکثیر،تمایز و پسرفت23 را طی میکند که توسط تغییر در سطح هورمون در گردش خون و طی دوره های قائدگی و کهولت ایجاد می شود،هورمون های تخمدانی و به خصوص استروژن،نقش کلیدی در سبب شناسی و زیست شناسی سرطان پستان ایفا می کنندEigeliene et al.,2006)).
استروژن نقش بسیار مهمی در ایجاد و پیشرفت سرطان پستان به عهده دارد،این تاثیر در سه تا از قطعی ترین عوامل خطر سرطان پستان که با تغییرات ترشح استروژن مرتبط اند، منعکس می شود.این سه عامل خطر عبارتند از: سن اولین قاعدگی(منارک)،سن زمان یائسگی و سن در زمان اولین حاملگی با دوره کامل. سرطان های پستان که از نظر گیرنده های استروژنی مثبت هستند(ER+)،سرعت رشد کمتری دارند،به خوبی تمایز پیدا میکنندوطول عمر بدون بیماری طولانی تری را برای بیماررقم می زنند) Shao& Brown.,2004).
در معرض استروژن بودن در طول زندگی،نقش مهمی در تعیین خطر ابتلا به سرطان پستان ایفا میکند به همین دلیل است که منارک زودرس و یائسگی دیررس از عوامل خطر ابتلای به سرطان پستان هستند چرا که فرد در طول زندگی خود،مدت بیشتری در معرض استروژن بوده است و نیز به همین دلیل است که چاقی نیز یک عامل خطر برای سرطان پستان به شمار می رود،به خصوص اگر چاقی پس از سنین یائسگی باشد چرا که در این سنین بافت چربی منبع اصلی تولید استروژن در بدن است و بدن افراد چاق معمولا در معرض استروژن بیشتری قرار می گیردHuang et al.,2005)).
البته در برخی تحقیقات نشان داده شده است که ترکیباتی تحت عنوان Adipokines شاملLeptin وAdiponectin که از بافت چربی ترشح می شوند،در زیست شناختی سرطان پستان در افراد چاق نقش دارند.این عوامل با فعال کردن گیرنده های استروژنی و افزایش رشد سلول ها از طریق القای تولید عروق جدید24 در ایجاد سرطان پستان در افراد چاق اثر دارند. این عوامل در کاربری مهار آنها در جهت مداخلات درمانی در سرطان پستان،شایان توجه است(Vona-Davis & Rose.,2007)
در طی هر دوره قائدگی،استروژن از تخمدان آزاد شده و وارد گردش خون می شود و در بافت هایی که گیرنده مخصوص استروژن دارند(پستان و رحم) به گیرنده متصل می شوند. ترکیب استروژن با گیرنده مخصوصش،مجموعه ای را تشکیل می دهد که وارد هسته سلول می شود و به مناطق خاص در DNA سلول متصل می شود و باعث شروع یکسری وقایع در ژن ها می شود.استروژن با تاثیر در مرحلهG1در چرخه سلولی،سلول را وادار به تقسیم میکند و از آنجا که باعث تحریک تقسیم سلولی می شود،شانس اشتباه درگیری های متعددی که DNA حین تقسیم متحمل می شود افزایش می یابد،لذا امکان جهش نیز بالا می رودFoidart et al.,1998)).
پستان یک بافت منحصر به فرد است چرا که بر خلاف اکثر بافت های بدن که در زمان تولد،سیر تکامل خود را به طور کامل طی کرده اند،در مرحله نابالغ 25 باقی مانده است،پس از شروع اولین تکانه26 های استروژنی که از تخمدان و با شروع بلوغ،ترشح می شود،سلول های بنیادین27 سیر تکاملی خود را شروع می کنند. این سلول های نابالغ حساسیت ویژه ای به مواد سرطان زا دارند و هم چنین توانایی کمتری برای ترمیم آسیب های وارده به DNA خواهند داشت.این حساسیت از ابتدای تولد تا 4 سالگی و از شروع بلوغ تا اولین حاملگی با دوره کامل در بیشترین میزان خود قرار دارد.فقط با تکمیل دوره حاملگی و شیردهی است که یک سلول پستان به مرحله نهایی بلوغ خود یعنی تولید شیر دست می یابدDontu & Wicha.,2005))
گیرنده های استروژن دو نوع α و βدارند،نوع α برای رشد مجاری پستانی طی دوره بلوغ ضروری است Shyamala et al.,2006)).
از آنجا که حدود70% از تومورهای پستان ER+ هستند و برای رشد خود به استروژن وابسته اند،از داروهای ضد استروژن مثل تاموکسیفن به عنوان یکی از مهم ترین درمان های ضد سرطان پستان استفاده می شود.این دارو باعث مسدود شدن اتصال استروژن به گیرنده مخصوص خود می شود و بدین ترتیب از اثرات استروژن در القای تقسیمات پیاپی در سلول های سرطانی ممانعت می کند Levin & Pietras.,2008)).
به دلیل تاثیر عمیق و قطعی استروژن در ایجاد و پیشبرد تومورهای پستان است که مراقبین سلامت جامعه توصیه می کنند جهت کاستن از خطر ابتلا به سرطان پستان،بایستی طول مدتی را که یک خانم در طول زندگی اش در معرض استروژن قرار می گیرد تا حد امکان کاهش داد مثل کنترل وزن و پرهیز از چاقی در سنین بعد از یائسگی و محدود کردن یا مصرف با احتیاط درمان های هورمونی جایگزین Ito.,2007)).
گیرنده های استروژن به ردهی گیرنده های هستهایNR3 تعلق دارند. این رده علاوه بر ERها شامل گیرنده های پروژسترون،آندروژن،گلوکوکورتیکوئیدومینرالوکورتیکوئیدکه واسطهی تاثیرات اندوکرینی استروئیدها میباشندو نیز گیرنده های اورفانERRα-γ میشوند.به لحاظ کلاسیک، گیرنده هایNR3 به عنوان فاکتورهای رونویسی هستهای عمل میکنند. بهرحال،طی سالهای اخیر، کشف ایزوفرمهای گیرنده،همراه با شناسایی روش عمل و مسیرهای پیامرسانی که با استروئید شروع میشوند موجب شدهاست دانش بشردر مورد عملکرد استروژن بیشتر شود و عناصر تنظیمی که نقش آنها



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید