مجله ارگونومیدوره 4، شماره 1، بهار 95
DOI: 10.20286/joe-04016
تاریخ دریافت مقاله: 52/8/4931 تاریخ پذیرش مقاله: 6/21/4931

واژگان کلیدی:
صدک ه ای 5/2 ت ا 5/97 ب رای دانش آم وزان بدس ت آمد. نتای ج نش ان داد در گ روه س نی 6 ت ا 7 و 7 ت
8 س ال )کلاس اول و دوم( جنس یت اث ری ب ر ارتف اع رکب ی نداش ت ام ا س ن ب ر ارتف اع رکب ی تاثی ر داش ت
0/005) P >(. در گ روه س نی 8 ت ا 9 و 9 ت ا 10 س ال )کلاس س وم و چه ارم( و همچنی ن گ روه س نی 01 ت ا 11 و 11 ت ا 12 س ال )کلاس پنج م و شش م( مش خص ش د ک ه جنس یت و س ن ه ر دو ب ر روی ارتف اعرکب ی اث ر داش ت )500/0 P >(.
نتیجه گیــری: اداره بهداشــت، ایمنــی و محیــط زیســت )HSE(، شــرکت پالایــش نفــت آبــادان، شــرکتملــی پالایــش و پخــش فراورده هــای نفتــی ایــران، آبــادان، ایــران نتایــج نشــان داد بــا حــذف اثــر جنــس
ب ه ازای ه ر س ال افزای ش س ن 2/16 میلیمت ر ارتف اع رکب ی افزای ش یاف ت. همچنی ن مش خص ش د ک هب ا ح ذف اث ر س ن، ارتف اع رکب ی ب رای دخت ران 39/20 میلیمت ر بیش تر از پس ران افزای ش یاف ت. یعن یت ا قب ل از س ن بل وغ، می زان افزای ش ابع اد آنتروپومت ری در دخت ران بیش تر از پس ران ب ود. ب ا اس تفاده ا
ابعــاد آنتروپومتــری اندازه گیــری شــده، ابعــاد میــز و صندلــی ارگونومــی در ســه ســایز بــرای دانش آمــوزانطراح ی گردی د. تمامی حقوق نشر برای دانشگاه علوم پزشکیهمدان محفوظ است.
یافته هــا: ابعــاد آنتروپومتــری بــه صــورت میانگیــن، حداقــل، حداکثــر، انحــراف معیــار، میانــه و مقــدار ا

،

ز
مشخصه های آنتروپومتریارگونومیمیز و صندلی دانش آموزان ابتدائیمقاله پژوهشی
15408-405849

ارزيابی مشخصه های آنتروپومتري دانش آموزان دوره ابتدايي مدارس استان مازندران، جهت طراحی میز و صندلی ارگونومی
محمدامین موعودی 1، سیدنورالدین موسوی نسب 2، سید محمدرضا گرامیان 3، جعفر اکبری 4،*
عضــو هیئــت علمــی، گــروه مهندســی بهداشــت حرفــه ای، دانشــکده بهداشــت، دانشــگاه علــوم پزشــکی مازنــدران، ســاری، ایــران.
عضو هیئت علمی، گروه آمار زیستی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران.
مدیر کنترل کیفیت، شرکت تجهیزات مدارس ایران، ساری، ایران.
کارشناس ی ارش د مهندس ی بهداش ت حرف ه ای، اداره بهداش ت، ایمن ی و محی ط زیس ت) HSE(، ش رکت پالای ش نف ت آب ادان، ش رکت مل ی پالای ش و پخ ش فراورده ه ای نفت ی ای ران، آب ادان، ای ران.
107516610491

نویســنده مســئول: جعفـر اکب ری، اداره بهداش ت، ایمنـی و محی ط زیس ت) HSE(، ش رکت پالای ش نف ت آب ادان، ش رکت مل ی پالای ش و پخ ش فراورده ه ای نفت ی ای ران، آب ادان، ای ران .پســت الکترونیــک: akbari.jafar@gmail.com
چکیده
مقدم ه: مش کلات و ع وارض ناش ی از نامناس ب ب ودن ابع اد می ز و صندل ی در تغیی ر ش کل ت ن ک ودکان یک ی از مس ائل م ورد توج ه در س طح جه ان اس ت. ه دف ای ن مطالع ه تعیی ن مش خصه های آنتروپومت ری دان ش آم وزان ابتدائ ی در مح دوده س نی 6 ت ا 12 س ال اس تان مازن دران و طراح ی می ز و صندل ی ارگونومی براس اس مش خصه های آنتروپومت ری ای ن دان ش آم وزان ب ود.
روش کار: در ایــن مطالعــه کاربــردی بــه صــورت مقطعــی 18 مشــخصه آنتروپومتــری تعــداد 2336 نفــر از دانش آمــوزان 12-6 ســال در ســال های 1393 تــا 1394 مــورد بررســی قــرار گرفــت. جهــت جمــع آوری داده ه ا از صندل ی آنتروپومت ری، دوربی ن و پای ه دوربی ن، و نرم اف زار فتوگرافی کال آنتروپومت ر اس تفاده ش د .
در نهای ت، ابع اد طراح ی می ز و صندل ی ارگونوم ی محاس به و طراح ی ش د.
مقدمه
مش کلات و ع وارض ناش ی از نامناس ب ب ودن ابع اد می ز و صندل ی در تغییــر شــکل تــن کــودکان یکــی از مســائل مطــرح و مــورد توجــه در ســطح جهــان اســت. کشــورهای پیشــرفته ســعی بــر آن دارنــد تــا بــا اســتفاده از بررســی های آنتروپومتــری و رعایــت اصــول علــم ارگونومــی، در ســاخت و ســاز میــز و صندلی هــای مناســب بــرای تمامــی مقاطــع ســنی، خصوصــاً کــودکان، دامنــه اختــلالات ناشــی از آن را بــه حداقــل برســانند. کشــور آمریــکا علیرغ م رعای ت اس تانداردهای آموزش ی و تعلی م و تربی ت کودکان ع وارض ناش ی از مبلمـان نامناسـب م دارس را در جامع ه خـود احســاس می نمایــد. در بریتانیــا از ســال 1999 تــا ســال 0002 مبل غ 2/94 میلی ون پون د ص رف مبلم ان م دارس گردیده اس ت ،ایــن مبلــغ 10% از کل هزینه هائــی بــوده کــه قســمت اعظــم آن صــرف تجهیــز صندلــی مــدارس گردیده اســت] 1[. تخمیــن زده شده اســت کــه 75/6 میلیــون نفــر از کارمنــدان آلمانــی کــه اینــک مشــکل ســتون مهره هــا دارنــد، ناشــی از صندلی هائــی اس ت ک ه در زم ان کودک ی ب ه م دت 10 س اعت در روز ب ر روی آنهــا می نشســتند] 2, 3[.
در مــورد میــز و صندلی هــای دانش آمــوزان و اندازه گیــری ابعــاد آنتروپومتــری آنهــا تحقیقاتــی انجــام گرفتــه اســت. ســام مورفــی و همــکاران) 2005( درد پشــت را در میــان دانش آمــوزان 12 مدرســه انگلســتان) 343 پســر و 336 دختــر( مــورد بررســی قــرارداده و فاکتوره ای مؤث ر ب ر آن را ارزیاب ی نموده ان د. ای ن محققی ن ب ه ای ن نتیج ه رس یده اند ک ه نداش تن تح رک کاف ی طراح ی نامتناس ب اج زای مبلم ان م دارس، کوله پش تی و فاکتوره ای روان ی زمینه س از درد پشــت دانش آمــوزان بــوده و دانش آمــوزان بیشــترین شــکایت را از آن دارن د و آنالی ز چن د جانب ه تش ریح نتای ج نش ان می ده د ک ه ای ن مس أله قاب ل بح ث و بررس ی بیش تر میباش د] 4[. نای ن بی چ دی پ) 2003( تناس ب بی ن ابع اد می ز و صندل ی مدرس ه را ب ا ابع اد فیزیک ی ب دن دانش آم وزان در دو مدرس ه در ش هر هایوفون گ ویتن ام مــورد بررســی قــرار داده و درجــه عــدم انطبــاق آن را اندازه گیــری نموده اســت و در ایــن بررســی 240 دانش آمــوز) 120 دختــر و 021 پس ر( در دو مدرس ه م ورد تن س نجی ق رار گرفت ه و در غال ب م وارد اخت لاف معن ی داری بی ن وضعی ت جس مانی دانش آم وزان و ابع اد می ز و صندل ی م ورد اس تفاده ب ه دس ت آورده و طراح ی بهین ه آن را توصی ه نموده اس ت] 5[. میلیان ز و گریم ر) 2004(، ب ا ه دف یافت ن رابط ه ای بی ن ناهنجاری ه ای س تون مهره ه ا و تناس ب آنتروپومت ری دانش آمــوزان بــا مبلمــان مــورد اســتفاده در مــدارس و تأثیــر میــز و صندل ی م دارس ب ر س لامت ک ودکان در ش هر آدلای د اس ترالیا مطالع ه ای انج ام دادن د و ب ا جم ع آوری اطلاع ات آنتروپومت ری از 1269 دانش آم وز ک ه از نظ ر قام ت ب ه چه ار گ روه تقس یم ش ده بودن د و ب ا بررس ی وضعی ت ابع اد می ز و صندلی ه ای م ورد اس تفاده بــه ایــن نتیجــه رسیده اســت کــه میــز و صندلی هــای دولتــی کــه براســاس داده هــای ارگونومــی ســاخته شــده اند بهتریــن تناســب را بــا اندازه هــای بــدن دانش آمــوزان دارنــد و در بیــن چهــار گــروه اولی ن گ روه ک ه کوچکتری ن دانش آم وزان بودن د بهتری ن تناس ب را ب ا مبلم ان خ ود نش ان دادن د و بالاتری ن گزارش ات درد کم ر و ع دم تناس ب را گ روه چه ارم ک ه بلندتری ن دانش آم وزان بودن د ب ا مبلم ان خ ود داش ته اند] 6[. پاناجیوتوپول و و هم کاران) 2003( ابع اد بدن ی 180 دانش آم وز دخت ر و پس ر دوره ابتدائ ی و مبلم ان م ورد اس تفاده آن ان را در ش هر تس الونیکای یون ان اندازه گی ری کردن د و جه ت هرگون ه ناس ازگاری م ورد مقایس ه ق رار دادن د. نتای ج نش ان داده انــد کــه عــدم انطبــاق بیــن ابعــاد بدنــی دانش آمــوزان و ابعــاد مبلم ان م ورد اس تفاده آن ان ب ه ط ور آش کارا وج ود دارد ک ه ای ن مســأله میتوانــد تأثیــر منفــی بــر وضعیــت نشســتن دانش آمــوزان خصوص اً هن گام خوان دن و نوش تن داش ته باش د] 7[.
ع لاوه ب ر مطالع ات خارج ی ذک ر ش ده و س ایر مطالعات ی ک ه عدم تناس ب ابع اد آنتروپومت ری دانش آم وزان را ب ا می ز و صندل ی آنه ا اثب ات می کن د] 11-8[، در ح ال حاض ر ع دم توج ه ب ه مطالع ات آنتروپومتــری از یــک ســو و ســاخت و ســاز بیرویــه و غیراصولــی می ز و نیمکت ه ای م دارس از س وی دیگ ر، بیانگ ر ای ن حقیق ت اس ت ک ه می ز و نیمکت ه ای موج ود در م دارس ای ران ب ا ابع اد فیزیکــی دانش آمــوزان تناســبی نــدارد و ســاخت و ســاز میــز و نیمک ت ب دون توج ه ب ه اص ول و معیارهــای تن س نجی ص ورت می گیــرد و یــا ســازندگان نتایــج تن ســنجی ســایر کشــورها را مــلاک عمــل قــرار می دهنــد. اکثــر مطالعــات داخلــی انجــام گرفت ه نی ز گوی ای همی ن ام ر اس ت. ب ه عن وان نمون ه آقارفیع ی و همــکاران) 1387( در مطالعــه ای بــر روی دانش آمــوزان ابتدایــی م دارس ک رج عن وان کردن د ک ه ب ه اس تثناي ح د آزادي زان و هیچ ی ک از ابع اد اندازه گی ري ش ده در می ز و نیمکت ه ا در مح دوده مجــاز متغیرهــاي آنتروپومتریکــي قــرار ندارنــد، از ایــن رو چنیــن برمي آیــد کــه طراحــي و ســاخت میــز و نیمکت هــاي مــدارس بــدون توجــه بــه معیارهــاي آنتروپومتــري دانش آمــوزان صــورت گرفتــه و در آینــده ميتوانــد چرخــه بهداشــت و ســلامت جامعــه را بــه خطــر انــدازد. همیــن امــر می توانــد ناراحتی هــا و عــوارض اس کلتی عضلان ی را در کوت اه م دت و بلن د م دت ب رای ک ودکان به هم راه داشته باش د] 12[. همچنی ن در دو مطالع ه دیگ ر حی دری مق دم و هم کاران) 1393، 1394( ط ی مطالع ه ای مش ابه ب ر روی دانش آم وزان دخت ر و پس ر ابتدائ ی عن وان کردن د ک ه ابع اد می ز و نیمکت ه ای موج ود در م دارس ابتدای ی ش هر هم دان ب رای اکث ر دانش آم وزان مناس ب نیس ت و باع ث ایج اد پوس چر نامناس ب و ب روز مش کلات اس کلتی-عضلانی می ش ود] 13, 14[. همچنی ن در س ایر مطالع ات انج ام گرفت ه در داخ ل کش ور ع دم تناس ب بی ن ابع اد بدن ی دانش آم وزان ب ا می ز و صندل ی م ورد اس تفاده اثب ات شده اس ت. از جمل ه ای ن مطالع ات می ت وان ب ه مطالع ه حبیب ی و حــاج صالحــی) 1389( در بیــن دانش آمــوزان اصفهــان] 51[، یوســفی) 1384( در بیــن دانش آمــوزان پســر اســتان کرمانشــاه 11][، مطالع ه ورمزی ار و هم کاران) 1387( در بی ن دانش آم وزان دخت ر قزوین ی] 16[، مطالع ه دیان ت و هم کاران) 17] (2013[ و … اش اره ک رد. جه ت پیش گیری از ع وارض و ناراحتی ه ا، تامی ن راحتــی دانش آمــوزان و همچنیــن کمــک بــه بهبــود یادگیــری دانش آم وزان ب ا بهب ود امکان ات و تجهی زات، توج ه ب ه ارگونوم ی دانش آم وزان و تناس ب ش رایط محیط ی م دارس ب ا ابع اد بدن ی آنه ا ام ری ض روری می باش د. ب ر همی ن اس اس در ای ن مطالع ه ،مشــخصه های آنتروپومتــری دانش آمــوزان دوره ابتدایــی اســتان مازن دران ب ا مح دوده س نی 6 ت ا 12 س ال اندازه گی ری ش ده و س پس می ز و صندل ی ارگونوم ی متناس ب ب ا ابع اد آنتروپومت ری ای ن دانش آم وزان در س ه س ایز طراح ی ش د.
روش کار
ای ن تحقی ق از ن وع مقطع ی ب ود ک ه ب ه ص ورت توصیف ی تحلیل ی بی ن س ال های 93 ت ا 94 در اس تان مازن دران انج ام گرف ت. ب ا توجه ب ه س اختار جمعی ت دانش آم وزی دو فاکت ور جن س و س ن ب رای ب رآورد داده ه ای آنتروپومت ری دانش آم وزان در ای ن مطالع ه مدنظ ر ق رار گرف ت. ب رای انتخ اب نمونه ه ا از جمعی ت دانش آم وزی م ورد نظــر، از روش نمونه گیــری تصادفــی طبقه بنــدی اســتفاده شــد .
ابت دا ج دول فراوان ی جمعی ت دانش آم وزی کل اس تان مازن دران ب ه تفکی ک شهرس تان و جن س در م دارس دولت ی و غی ر دولت ی از ســازمان آمــوزش و پــرورش اســتان اخــذ گردیــد. ســپس بــا توجــه بــه گســتردگی جامعــه آمــاری و داشــتن توجیــه اقتصــادی شهرس تان هایی ک ه بی ش از 5000 دانش آم وز داش تند انتخ اب و نمونه گیــری در آن شهرســتان ها انجــام شده اســت. بنابرایــن تعــداد 15 منطق ه ب ا جمعی ت دانش آم وزی بال غ ب ر 208820 موردنظ ر قــرار گرفــت. در هــر منطقــه متناســب بــا جمعیــت دانش آمــوزی ،تعــدادی مدرســه انتخــاب گردیــد. در هــر مدرســه تعــداد 6 کلاس درس وجــود دارد و از هــر کلاس تقریبــا تعــداد 5 نمونــه بــه روش تصادف ی انتخ اب گردی د .
در ای ن مطالع ه جه ت بررس ی مش خصه های آنتروپومت ری ،18 بع د آنتروپومت ری ش امل ارتف اع پوپلیت ال )رکب ي(، ارتف اع زان و نشس ته ،ارتف اع چش م نشس ته، ارتف اع تکی ه گاه آرن ج نشس ته، ارتف اع آرن ج نشســته، ارتفــاع شــانه نشســته، ارتفــاع نشســته، طــول آرنج-شــانه ،ط ول آرنج-مش ت گ ره ک رده، ط ول باس ن – رکب ي، ط ول باس ن- زان و نشس ته، ضخام ت ران، عم ق ش کم، پهن اي عرض ي آرن ج ه ا ،پهن اي باس ن نشس ته، پهن ای ش انه ب رای ه ر نف ر اندازه گی ری ش د.
جه ت تعیی ن مش خصه های آنتروپومت ری نمونه ه ای م ورد بررس ی ،صندل ی آنتروپومت ری و نرم اف زار فوتوگرافی کال آنتروپومت ر طراح ی ش د و ب ه هم راه دوربی ن و پای ه دوربی ن م ورد اس تفاده ق رار گرف ت .بــرای تجزیــه و تحلیــل داده هــا، ابتــدا نتایــج میانگیــن و انحــراف معیــار داده هــا بــا اســتفاده از آمــار توصیفــی بدســت آمد. ســپس بــه منظــور تعییــن مشــخصه های آنتروپومتــری میانگیــن، حداقــل ،حداکثــر، میانــه، انحــراف معیــار و صدک هــای 5/2 تــا 5/97 بــرای مشــخصه های 18 گانــه تعییــن گردیــد. داده هــای مطالعــه پــس از جمــع آوری، بازنگــری، بــا اســتفاده از نرم افــزار SPSS نســخه 20 و آزمون ه ای آم اری رگرس یون خط ی چندگان ه و t-test مورد بررس ی و تجزی ه و تحلی ل ق رار گرفتن د. ب ا اس تفاده از داده ه ای آنتروپومتری بدس ت آم ده، می ز و صندل ی ارگونوم ی جه ت دانش آم وزان طراح ی گردی د و جه ت طراح ی ارگونوم ی ب ا اس تفاده از رواب ط تعریف ش ده م واردی چ ون پهن ای س طح نشس تنگاه، عم ق نشس تنگاه، ارتف اع پشــتی صندلــی، پهنــای پشــتی صندلــی، ارتفــاع میــز، و ارتفــاع صندل ی محاس به ش د.
يافته ها
تعیین مشخصه های آنتروپومتری دانش آموزان
ج داول 1 ت ا 3 مق دار میانگی ن، حداق ل، حداکث ر، میان ه، انحراف معی ار و مق دار صدک ه ای 5/2 ام ،5 ام ،25 ام ،50 ام ،75 ام ،59 ام و 5/97 ام را بــرای 18 مشــخصه آنتروپومتــری مــورد بررســی نشــان می دهــد. بــا اســتفاده از آزمــون آمــاری t-test ارتبــاط بی ن کلی ه ابع اد آنتروپومت ری در م دارس دولت ی و غیرانتفاع ی اس تان مازن دارن در رده س نی 6 ت ا 12 س ال بدس ت آم د. نتای ج ایــن تجزیــه و تحلیــل نشــان داد کــه بیــن کلیــه پارامترهــای آنتروپومت ری در م دارس دولت ی و غی ر انتفاع ی از نظ ر آم اری اختــلاف معنــی داری یافــت نشــد) 50/0 < P(. همچنیــن نتایــج حاصــل از آزمــون رگرســیون خطــی چندگانــه نشــان داد کــه ب ه ازای ه ر س ال افزای ش س ن و ب ا ح ذف اث ر جن س 2/61 میلیمتــر ارتفــاع رکبــی افزایــش می یابــد. همچنیــن مشــخص شــد کــه بــا حــذف اثــر ســن، ارتفــاع رکبــی بــرای دختــران 20/391 میلیمتــر بیشــتر افزایــش می یابــد. یعنــی تــا قبــل از س ن بل وغ ب رای پس ران، می زان افزای ش ابع اد آنتروپومت ری در دخت ران بیش تر از پس ران ب ود. ب ا اس تفاده از آزم ون رگرس یون خطــی چندگانــه اثــر ســن در گروه هــای ســنی 6 تــا 7 و 7 تــا 8 س ال ،8 ت ا 9 و 9 ت ا 10 س ال ،10 ت ا 11 و 11 ت ا 12 س ال در بی ن دو جن س م ورد بررس ی ق رار گرف ت. نتای ج نش ان داد ک ه در گ روه س نی 6 ت ا 7 و 7 ت ا 8 )کلاس اول و دوم( جنس یت اث ری ب ر ارتف اع رکب ی نداش ت ام ا س ن ب ر ارتف اع رکب ی تاثی ر داش ت) 500/0 > P(. در گ روه س نی 8 ت ا 9 و 9 ت ا 10 س ال )کلاس س وم و چه ارم( و همچنی ن گ روه س نی 10 ت ا 11 و 11 ت ا 12 س ال )کلاس پنج م و شش م( مش خص ش د ک ه جنس یت و س ن ه ر دو ب ر روی ارتف اع رکب ی اث ر داش تند) 500/0 > P( )ج داول 1-3(.
طراحــی صندلــی ارگونومــی براســاس مشــخصه های آنتروپومتــری
پــس از آنکــه ابعــاد مشــخصه های آنتروپومتــری 18 گانــه دانــش آم وزان 6 ت ا 12 س ال اس تان مازن دران مش خص ش د، از ای ن ابع اد جه ت طراح ی می ز و صندل ی ارگونوم ی اس تفاده ش د. ب ا اس تفاده از مع ادلات و محاس بات طراح ی، می ز و صندل ی ارگونوم ی ب رای س ه س ایز طراح ی گردی د. ج داول 4 و 5 ابع اد طراح ی محاس به ش ده می ز و صندل ی ارگونوم ی را ب رای دانش آم وزان م ورد بررس ی نش ان م ی ده د. همچنی ن ش کل1 نمون ه می ز و صندل ی ارگونوم ی طراحی شــده را بــرای دانش آمــوزان مقاطــع ابتدایــی در ســه ســایز نشــان میده د )ج داول 4 و 5(.
جدول 1: ابعاد آنتروپومتری اندازه گیری شده پسران و دختران 6 تا 12 ساله مدارس ابتدائی استان مازندران سال 1393
صدک 5/97 صدک 95 صدک 75 صدک 50 صدک 25 صدک 5 صدک 5/2 میانه انحراف
معیار میانگین حداکثر حداقل تعداد متغیرهای آنتروپومتری ردیف
1620 1580 1460 1360 1270 1180 1150 1360 126/977 1368/52 1780 960 2336 قد 1
843 824 766 724 684 632 618/42 724 58/513 725/64 925 402 2336 ارتفاع نشسته 2
565 551 496 460 428 389 374/43 460 50/541 463/29 632 220 2336 ارتفاع شانه نشسته 3
594/57 578 517 477 441 396 386 477 54/767 480/81 653 269 2336 ارتفاع آرنج -نشسته 4
239 228 197 179 164 144 136/43 179 26/152 181/74 294 105 2336 ارتفاع تکیه گاه آرنج – نشسته 5
400/57 388/15 344 316 292/25 263 254/43 316 38/497 319/62 478 217 2336 پهنای شانه 6
502 481 403 358 327 293/85 284 358 57/047 368/90 577 260 2336 پهنای عرض آرنجها 7
390/57 368/15 321 290 265 237 229/43 290 41/567 295/27 457 154 2336 پهنای باسن 8
189 181 147 129 111 94 90 129 25/799 131/20 230 74 2336 ضخامت ران 9
503 488 442 404 372 334 321 404 47/936 407/53 558 241 2336 ارتفاع زانو-نشسته 10
410 396 359 330 302 273 266/43 330 38/270 331/09 472 245 2336 ارتفاع رکبی 11
480 462 412 376 346 311 302 376 46/701 380/78 635 220 2336 طول باسن – رکبی 12
580/57 562/15 502 460 420 376/85 366 460 56/494 463/30 639 268 2336 طول باسن زانو- نشسته 13
725/57 710 650 611 575 526/85 515 611 55/472 613/68 817 401 2336 ارتفاع چشم-نشسته 14
287/57 269 216 189 173 153/85 150 189 35/452 197/51 336 105 2336 عمق شکم 15
349 337 303 278 255 228 222 278 33/405 279/73 406 178 2336 طول آرنج-مشت گره کرده 16
348/57 340 304 280 258 230/85 223 280 33/334 281/98 435 172 2336 طول-آرنج-شانه 17
68/575 61 42 32 25 18وزن2336129034/91813/2282321820
جدول 2: ابعاد آنتروپومتری اندازه گیری شده پسران 6 تا 12 ساله مدارس ابتدائی استان مازندران سال 1393
صدک 5/97 صدک 95 صدک صدک
7550 صدک 25 صدک 5 صدک 5/2 میانه انحراف معیار میانگین حداکثر حداقل تعداد متغیرهای آنتروپومتری ردیف
1620 1583/50 1470 1380 1290 1190 1170 1380 122/238 1383/10 1780 1070 1172 قد 1
850 833 781 741 707/25 662 647/33 741 53/203 77/46 925 428 1172 ارتفاع نشسته 2
567/68 551 502 468 438/25 396 388/33 468 47/773 470/53 632 295 1172 ارتفاع شانه نشسته 3
579 562/35 511 472 438 398 387 472 51/083 476/19 653 274 1172 ارتفاع آرنج
-نشسته 4
237 228 198 181 165 144 135/32 181 25/356 182/61 276 105 1172 ارتفاع تکیه گاه آرنج – نشسته 5
421/67 400 357/75 327 304 275 271 327 39/119 332/40 478 220 1172 پهنای شانه 6
506 490 408 360 325 291/65 281/33 360 60/412 370/99 577 260 1172 پهنای عرض آرنجها 7
389 368 323 293 269 240 233 293 40/367 297/30 435 154 1172 پهنای باسن 8
191 187 155 137 122 103 95 137 25/116 139/54 230 74 1172 ضخامت ران 9
514 495 447 412 376 341/65 331 412 47/719 413/25 558 241 1172 ارتفاع زانو-نشسته 10
397/67 387 353 324 298 273 269 324 35/399 326/33 462 245 1172 ارتفاع رکبی 11
475 458/35 409 376 346 310/65 303 376 45/154 379/78 536 220 1172 طول باسن – رکبی 12
587/67 572 511 469 432 390 378 469 55/107 472/86 639 268 1172 طول باسن زانو- نشسته 13
730/68 714/35 660 622 590 543 530 622 51/992 625/29 817 462 1172 ارتفاع چشم-نشسته 14
290/35 272/35 220 190 175 155/65 151 190 36/449 200/18 336 105 1172 عمق شکم 15
351 344 311 286 265 239 233 286 31/984 288/48 406 178 1172 طول آرنج-مشت گره کرده 16
351 342/35 312 289 267 242/65 236 289 30/953 290/31 401 172 1172 طول-آرنج-شانه 17
67 60 4132 25 20 18وزن1172168935/03812/68333219
جدول 3: ابعاد آنتروپومتری اندازه گیری شده دختران 6 تا 12 ساله مدارس ابتدائی استان مازندران سال 1393
صدک 5/97 صدک 95 صدک 75 صدک 50 صدک 25 صدک 5 صدک 5/2 میانه انحراف معیار میانگین حداکثر حداقل متغیرهای تعداد
آنتروپومتری ردیف
1620 1580 1440 1380 1260 1160 1130 1380 129/986 1353/84 1730 960 قد1164 1
826 808 742 741 664/25 622 606/13 741 57/511 706/69 878 402 ارتفاع نشسته1164 2
564 550 488/75 468 420 381 366/13 468 52/196 456 616 220 ارتفاع شانه نشسته1164 3
604 587/75 523 472 445 395 385/13 472 57/892 485/45 652 269 ارتفاع آرنج -نشسته1164 4
242 229 197 181 162 144 137 181 26/912 180/88 294 113 ارتفاع تکیه گاه آرنج 1164– نشسته 5
377 366 330 327 282 255 248 327 33/232 306/75 406 217 1164 پهنای شانه 6
496/88 469 399 360 328 295 286 360 53/388 366/80 565 261 1164 پهنای عرض آرنجها 7
394 372 320 293 262 235 226 293 42/661 293/23 457 193 1164 پهنای باسن 8
181 167 138 137 105 91 87 137 23/674 122/80 209 75 1164 ضخامت ران 9
492/88 484 436 412 367 328 317/13 412 47/482 401/78 542 242 1164 ارتفاع زانو-نشسته 10
418 408 364 324 307 272/25 263 324 40/410 335/88 472 245 1164 ارتفاع رکبی 11
487 465 415 376 345 311/25 302 376 48/208 381/78 635 253 1164 طول باسن – رکبی 12
571/88 551/50 493 469 410/25 369 360 469 56/263 453/69 623 312 طول باسن زانو- 1164نشسته 13
718 705 637 622 561 519 505/13 622 56/425 601/99 791 401 ارتفاع چشم-نشسته1164 14
286 263 214 190 170 153 149 190 34/225 194/81 329 131 عمق شکم1164 15
337/88 329/75 291 286 247 223 216 286 32/491 270/92 370 178 طول آرنج-مشت گره 1164کرده 16
345 330 295 289 249/25 224/25 217/13 289 33/558 273/60 435 173 طول-آرنج-شانه1164 17
71 62 42 32 24 19 18 32 13/7594 34/796 90 12 وزن1164 18
جدول 4: ابعاد طراحی محاسبه شده صندلی دانش آموزان مقطع ابتدائی استان مازندران در سه سایز
3 2 1 سایز
زرد بنفش نارنجی کد رنگی بر اساس استاندارد BS و DIN
5-6 3-4 1-2 کلاس
350 به بالا 300 -350 250-300 محدوده رکبی
1319 -1660 1200 -1550 1100 -1394 محدوده تمام قد
+10 +10 +10 حداقل شیب قسمت جلو نشیمنگاه صندلی )درجه( )α(
+15 +15 +15 حداکثرشیب قسمت جلو نشیمنگاه صندلی )درجه(
-5 -5 -5 شیب قسمت عقب نشستنگاه صندلی )درجه(
)763+353Tan2α( )823+303Tan2α( )592+262Tan2α( ارتفاع نشستنگاه 10± )h(
376 328 295 عمق موثر نشستنگاه : 01 ± برای سایز یک و 02/2 ± برای سایز3 )t(
320 286 261 حداقل پهنای نشستنگاه
t-20 t-20 t-20 عمق سطح نشستنگاه )حداقل(
190 190 190 ارتفاع پشتی
270 256 231 حداقل پهنای پشتی
300 300 300 حداقل شعاع افقی پشتی
104 104 104 شیب پشتی ) درجه(
h-353 h-303 h-262 ارتفاع جای پا
300 280 240 حداقل طول جای پا
50 50 حداقل عرض جای پا50

شکل 1. میز و صندلی ارگونومی طراحی شده برای دانش آموزان مقاطع ابتدائی استان مازندران در سه سایزبحث
جدول 5: ابعاد طراحی محاسبه شده میز دانش آموزان مقطع ابتدائی استان مازندران در سه سایز
3 2 1 سایز
+240h +221h +205h ارتفاع سطح روئی میز
463 442 400 حداقل عمق سطح روئی میز
550 516 471 حداقل طول سطح روئی میز یرای هر نفر
400 400 400 حداقل فاصله افقی بین جلوی پاها
-353h -303h -262h ارتفاع جای پا
300 280 240 حداقل طول جای پا
100 100 100 حداقل عرض جای پا میز
-15 -15 -15 زاویه سطح روئی میز ) درجه(
نتایــج ایــن مطالعــه نشــان داد کــه اکثــر ابعــاد آنتروپومتــری در پســران از ابعــاد آنتروپومتــری دختــران بیشــتر بــود و تنهــا ابعــاد آنتروپومت ری ارتف اع آرن ج نشس ته، ارتف اع رکب ی، و ط ول باس ن رکب ی در دخت ران از پس ران بیش تر ب ود. همچنی ن نتای ج مطالع ه م ا نش ان داد ک ه ب ه ازای ه ر س ال افزای ش س ن دانش آم وزان و ب دون در نظ ر گرفت ن اث ر جن س ،2/16 میلیمت ر ارتف اع رکب ی افزای ش یاف ت. همچنی ن مش خص ش د ک ه ب ا ح ذف اث ر س ن ،ارتفــاع رکبــی بــرای دختــران 20/391 میلیمتــر بیشــتر افزایــش یافــت. در تعییــن ارتفــاع صندلــی و همچنیــن طراحــی میــز ،ارتف اع رکب ی اهمی ت وی ژه ای دارد. ب ه همی ن دلی ل در مطالع ه مــا ارتبــاط بیــن ارتفــاع رکبــی بــا جنــس و ســن مــورد بررســی قــرار گرفــت. نتایــج نشــان داد کــه در گــروه ســنی 6 تــا 7 و 7 تــا 8 کــه دانش آمــوزان کلاس اول و دوم بودنــد، جنســیت اثــری ب ر ارتف اع رکب ی نداش ت ام ا اث ر س ن ب ر ارتف اع رکب ی از نظ ر آمــاری معنــی دار بــود. در گــروه ســنی 8 تــا 9 و 9 تــا 10 ســال )کلاس س وم و چه ارم( و همچنی ن گ روه س نی 10 ت ا 11 و 11 ت ا 12 س ال )کلاس پنج م و شش م( مش خص ش د ک ه جنس یت و س ن ه ر دو ب ر روی ارتف اع رکب ی اث ر داش تند و اث ر ای ن دو عام ل ب ر روی ارتف اع رکب ی از نظ ر آم اری معن ادار ب ود. رش د دانش آمــوزان و نزدیــک شــدن آنهــا بــه ســن بلــوغ ســبب رشــد اس تخوان ه ا، و افزای ش ابع اد بدن ی آنه ا می ش ود. در ای ن م ورد نتیجــه مطالعــه مــا همســو بــا ســایر مطالعــات از جملــه مطالعــه Cvijetic و همــکاران) 3002( ]81[، Dib و همــکاران) 5002(
19][ تف اوت آم اری معن اداری را در ارتب اط ب ا اث ر س ن و جن س بــر روی ابعــاد آنتروپومتــری نشــان داد.
همس و ب ا مطالع ات دیگ ر ،Molenbroek 2005)( معتق د اس ت کــه علــم آنتروپومتــری ابــزاری در دســت طراحــان بــوده و در طراحی هــا بایســتی ابعــاد تجهیــزات و وســایل متناســب بــا ابعــاد انســانی طراحــی گــردد و بــا شــیوه های مختلــف اندازه گیــری ،آنتروپومتــری را در صدک هــای طراحــی لحــاظ نمــوده و بدیــن وســیله ارگونومیســت ها را در انجــام بررســی های خــود راهنمائــی نمایــد] 20[. در مطالعــه مــا نیــز جهــت طراحــی میــز و صندلــی ک ه مش خصات ارگونوم ی را دارا باش د و زمین ه راحت ی و س لامت دانش آمــوزان را فراهــم کنــد از مشــخصه های آنتروپومتــری افــراد موردمطالعــه اســتفاده شــد و ایــن مشــخصه ها مبنــای طراحــی می ز و صندل ی دانش آم وزان ق رار گرف ت. ب ر همی ن اس اس و ب ا توج ه ب ه نی ازی ک ه در ای ن زمین ه احس اس ش د، مش خصه های طراح ی می ز و صندل ی ارگونوم ی از جمل ه ارتف اع س طح روئ ی می ز، حداق ل عم ق س طح روئ ی می ز، حداق ل ط ول س طح روئ ی میــز یــرای هــر نفــر، حداقــل فاصلــه افقــی بیــن جلــوی پاهــا ،ارتف اع ج ای پ ا، حداق ل ط ول ج ای پ ا، حداق ل ع رض ج ای پ ا می ز، و زاوی ه س طح روئ ی می ز )درج ه( ب رای دانش آم وزان بدس ت آم د و براس اس آن می ز و صندل ی ارگونوم ی متناس ب ب ا ابع اد بدن ی دانش آم وزان طراح ی گردی د. ب ه عقی ده Cardon و هم کاران) 2003( ک ودکان ام روز بیش تر وق ت خ ود را ب ه ص ورت نشس ته در مدرس ه و من زل می گذرانن د و در واق ع ک ودکان ام روز را بایــد کــودکان نســل نشســته دانســت زیــرا بــا وجــود وقــت و فضــای کافــی کــودکان کمتــر وقــت خــود را نســبت بــه گذشــته بــه بــازی در خیابان هــا می گذراننــد و علــت آن تغییراتــی اســت کــه در ســال های اخیــر در جوامــع پیــش آمده اســت. لــذا تقاضــا بــرای ســاخت صندلی هــای ارگونومــی در مــدارس یــک دیــدگاه بهداش تی ب رای راحت ی بیش تر نیس ت، بلک ه ی ک نی از بهداش تی- درمان ی اس ت] 21[. همس و ب ا ای ن مطالع ه، در مطالع ات دیگ ری بـا اسـتفاده از س نجش مش خصه های آنتروپومت ری دانش آمـوزان ،میــز و صندلــی ارگونومــی و ابعــاد آن پیشــنهاد و طراحــی شده اســت. بــه عنــوان نمونــه Joanne و همــکاران) 2007( بــه ارزیابــی آنتروپومتــری ابعــاد طراحــی تجهیــزات مــدارس ابتدائــی پرداختن د. در ای ن مطالع ه مش خص ش د ک ه هی چ ک دام از اف راد م ورد بررس ی صندل ی ب ا ارتف اع پش تی مناس ب نداش تند. در ای ن مطالع ه س ایزهای مناس ب ب رای می ز و صندل ی پس ران و دخت ران پیشــنهاد شــد] 22[. در مطالعــه ای دیگــر Garcia-Acosta و Lange-Morales 2007)( ســایزهای ارگونومــی بــرای طراحــی تجهی زات م دارس براس اس معیاره ای آنتروپومت ری ارائ ه دادن د .در ای ن مطالع ه داده ه ای آنتروپومت ری جه ت طراح ی در مح دوده صــدک 5 تــا 95 دانش آمــوزان مــدارس بــا ســن 5 تــا 18 ســال گ روه بن دی ش ده و م ورد اس تفاده ق رار گرف ت و همچنی ن توزی ع مناس ب س ایزهای تجهی زات م دارس م ورد بررس ی ق رار گرف ت .در ایــن مطالعــه براســاس داده هــای بدســت آمده اندازه هایــی جه ت طراح ی می ز و صندل ی دانش آم وزان پسـر و دخت ر ارائ ه شــد] 16[. همچنیــن Evans و همــکاران) 1988( در مطالعــه ای براسـاس مشـخصه های آنتروپومتـری، تجهیـزات م دارس را بـرای دانش آمــوزان هنــگ کنــگ طراحــی کردنــد. در ایــن مطالعــه 5 س ایز صندل ی و می ز ب رای دانش آم وزان 6 ت ا 18 س ال پیش نهاد شــد و بــر مبنــای ابعــاد آنتروپومتــری ایــن دانش آمــوزان، میــز و صندل ی ارگونوم ی بـرای آنهـا طراحـی شـد] 51[.
ای ن مطالع ه ب ه ص ورت م وردی در اس تان مازن دران انج ام گرف ت .حــال آنکــه بررســی های کتابخانــه ای نشــان می دهــد کــه آمــاری از ابعــاد آنتروپومتــری دانش آمــوزان در مقاطــع دیگــر و در ســایر مناطـق کش ور بـه صـورت مطالعـات مـوردی در دسـترس اسـت 11], 21, 41, 61, 17[. بــا توجــه بــه اهمیــت توجــه بــه ابعــاد آنتروپومت ری دانش آم وزان در طراح ی تجهی زات مدرس ه و کلاس درس پیشــنهاد می گــردد بــا انجــام مطالعــات مشــابه گســترده و هماهن گ در سـایر مناط ق و اسـتان های کشـور، بان ک اطلاع ات مربــوط بــه ابعــاد آنتروپومتــری دانش آمــوزان تهیــه شــده و جهــت طراحــی تجهیــزات در اختیــار ســازمان نوســازی و تجهیــز مــدارس و ســایر ســازمان های مســئول قــرار گیــرد. همچنیــن توصیــه می شــود ســایر حوزه هــای ارگونومــی از جملــه ارزیابــی پوســچر، آموزش هــای تخصصــی، ارگونومــی کار بــا کامپیوتــر ،ارگونوم ی ش ناختی و ل زوم توج ه ب ه خس تگی، توج ه ب ه تغذی ه دانش آمــوزان و … در بیــن جامعــه دانش آمــوزی کشــور مــورد بررسـی قـرار گی رد.
نتیجه گیری
نتای ج ای ن مطالعه نش ان داد ک ه از بی ن 18 مش خصه آنتروپومتری ،ارتفــاع آرنــج نشســته، ارتفــاع رکبــی، و طــول باســن رکبــی در دختــران از پســران بیشــتر بــود و ســایر مشــخصه ها در پســران بیش تر از دختـران ب ود. همچنی ن مشـخص ش د ک ه ب ا افزای ش س ن، ارتف اع رکب ی در بی ن دانش آم وزان افزای ش پی دا می کن د.
براس اس مش خصه های آنتروپومت ری بدس ت آم ده، ابع اد طراح ی ب رای ارتف اع س طح روئ ی می ز، حداق ل عم ق س طح روئ ی می ز ،حداق ل ط ول سـطح روئ ی می ز ی رای ه ر نف ر، حداقـل فاصل ه افق ی بی ن جل وی پاه ا، ارتف اع ج ای پ ا، حداق ل ط ول ج ای پ ا ،حداق ل ع رض ج ای پ ا می ز، و زاوی ه س طح روئ ی می ز )درج ه( دانش آمـوزان پیشـنهاد شـده و می ز و صندلـی ارگونومـی در س ه س ایز متناس ب ب ا ابع اد دانش آم وزان ب رای آنه ا طراح ی ش د.
سپاسگزاری
ای ن پژوه ش ب ا حمای ت مال ی اداره کل نوس ازی م دارس اس تان مازن دران انج ام گرفت ه اس ت. بدی ن وس یله نویس ندگان ب ر خ ود لازم می داننــد از همــکاری و حمایت هــای مــادی و معنــوی ایــن س ازمان تش کر و قدردان ی نماین د.
body size in two primary schools in Haiphong, Vietnam. Master’s Thesis, Department of Human Work Sciences, Lulea University of Technology. 2003;12(3):11-23.
Milanese S, Grimmer K. School furniture and the user population: an anthropometric perspective. Ergonomics. 2004;47(4):416-26. DOI: 10.1080/0014013032000157841 PMID: 14680998Panagiotopoulou G, Christoulas K, Papanckolaou A, Mandroukas K. Classroom furniture dimensions and anthropometric measures in primary school. Appl Ergon. 2004;35(2):121-8. DOI: 10.1016/j.apergo.2003.11.002 PMID: 15105073Harper K, Mallin D, Marcus N, McElheny M, Miller T, Navai M, et al.
Ergonomic Evaluation of the KinderZeat Child Seat in a Preschool Set-
REfERENcES
McGavin H. Furniture. Times Educational Supplement. 2 0 0 3 ; 33 ( 4 5 1 7 ) : 8 .
Lueder R, Rice VJB. Ergonomics for Children: Designing products and places for toddler to teens: CRC Press; 2007, 213-218.
Brittin J, Sorensen D, Trowbridge M, Lee KK, Breithecker D, Frerichs L, et al. Physical Activity Design Guidelines for School Architecture. PLoS One. 2015;10(7):e0132597. DOI: 10.1371/journal.pone.0132597 PMID: 26230850Murphy S, Buckle P, Stubbs D. Classroom posture and self-reported back and neck pain in schoolchildren. Appl Ergon. 2004;35(2):113-20. DOI: 10.1016/j.apergo.2004.01.001 PMID: 15105072Diep NB. Evaluation of fitness between school furniture and children 2011;6(2):186-93.
Sakineh V, Mehran G, Amani Z, Mohammadi F, Eyvazlo T, Inanlo F, et al. [Design of desk and chair based on anthropometric dimensions of female high school students in Qazvin province in 2008-2009]. J Qom Uni Med Sci. 2009;2(3):39-45.
Dianat I, Karimi MA, Asl Hashemi A, Bahrampour S. Classroom furniture and anthropometric characteristics of Iranian high school students: proposed dimensions based on anthropometric data. Appl Ergon. 2013;44(1):101-8. DOI: 10.1016/j.apergo.2012.05.004 PMID: 22695080Cvijetić S, Barić IC, Bolanča S, Jureša V, Ožegović DD. Ultrasound bone measurement in children and adolescents. Journal of Clinical Epidemiology. 2003;56(6):591-7. DOI: 10.1016/s0895-4356(03)00054-4
Dib L, Arabi A, Maalouf J, Nabulsi M, El-Hajj Fuleihan G. Impact of anthropometric, lifestyle, and body composition variables on ultrasound measurements in school children. Bone. 2005;36(4):736-42. DOI: 10.1016/j.bone.2005.01.009 PMID: 15784188Molenbroek J, de Bruin R. Enhancing the use of anthropometric data. Human Factors Design Safe Manage. 2005;51(3):289-97.
Cardon G, De Clercq D, De Bourdeaudhuij I, Breithecker D. Sitting habits in elementary schoolchildren: a traditional versus a “Moving school”. Patient Edu Counseling. 2004;54(2):133-42.
Chung JW, Wong TK. Anthropometric evaluation for primary school furniture design. Ergonomics. 2007;50(3):323-34. DOI: 10.1080/00140130600842328 PMID: 17536771ting. Class Proj Report. 2002;23(3):1-18.
Miller KK. Research based prevention strategies. Management of latex allergy in the workplace. AAOHN J. 2000;48(6):278-90. PMID:
11249375Prado-Leon LR, Avila-Chaurand R, Gonzalez-Munoz EL. Anthropometric study of Mexican primary school children. Appl Ergon. 2001;32(4):339-45. PMID: 11461035Yousefi B. [The relationship between some characteristics of ergonomic desks and chairs of schools with anthropometric indices of male students of Kermanshah city and abnormalities of the spine and musculoskeletal upper limb]. Harakat. 2006;26:23-40.
Agharafiee A, Parsapajouh D, Khanjazani R, Ebrahimi G, Khodadadeh Y. [Evaluation of mismatch between school furniture dimentions and students anthropometric characteristics in Karaj primary schools, Iran]. J Iran Natural Res. 2008;61(3):693-711.
Heidarimoghadam R, Motamedzade M, Roshanaei G, Ahmadi R. Match between school furniture dimensions and children’s anthropometric dimentions in male elementary schools. J Ergonom. 2014;2(1):918.
Heidarimoghadam R, Golmohammadi R, Roshanaei G, Zare R. [Assessing the match between female primary students’ anthropometric dimensions and furniture dimensions in Hamadan schools in 2013]. J Health Safe Work. 2015;5(1):47-56.
Habibi E, Hajsalehi E. [Anthropometric assessment for designing primary school classroom desk and bench size]. J Health Sys Res.
Anthropometric Evaluation of Primary School Students in the Mazandaran Province for the Design of School furniture
Mohammad Amin Mououdi 1, Seyed Noroddin Mousavinasab 2,
Seyed Mohammad Reza Gramian 3, Jafar Akbari 4,*
Department of Occupational Health, School of Health, Mazandaran University of
Medical Sciences, Sari, Iran
Department of Biostatistics, School of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran
Quality Control Manager, Organization for Renovating, Developing and Equipping
Schools of Iran, Sari, Iran
Health, Safety and Environment (HSE) Administration, Abadan Oil Refining Co, National Iranian Oil Refining & Distribution Company, Abadan, Iran * Corresponding author: Jafar Akbari, Health, Safety and Environment (HSE)
9001370764

Administration, Abadan Oil Refining Co, National Iranian Oil Refining and Distribution Company, Abadan, Iran. Email: akbari.jafar@gmail.com
Abstract
Introduction: Introduction: Inappropriate sizes of school furniture and the deformation of children’s bodies is one of the issues of concern in the world. The aim of this study was the evaluation of anthropometry of primary students aged 12-6 years in Mazandaran, Iran and the design of school furniture based on the anthropometric criteria of the students. Methods: In this cross-sectional study, 18 anthropometric dimensions of 2336 boys and girls aged 12-6 years in 2015-2014 were measured. To collect data, anthropometric chair, camera and camera stand, and Anthropometric photo graphical software were used. After determining the anthropometric dimensions, ergonomic school furniture was designed. Results: Average, minimum, maximum, standard deviation, median and percentile value of 2.5 to 97.5 of the anthropometric dimensions of students were calculated. The results showed that gender had no effect on the popliteal height in the age groups of 6 to 7 and 7 to 8, but age had effects on popliteal height (P > 0.001). In the age groups of 8 to 9 and 9 to 10 years and also the age groups of 10 to 11 and 11 to 12 years both gender and age had effects on popliteal height (P > 0.001).
conclusions: The results showed that by eliminating the effects of gender, 16.2 mm popliteal height increased per year. It was also found that after eliminating the effects of age, popliteal height increased 20.39 mm more in girls than in boys. Until the age of puberty, the anthropometric dimensions in girls increased more than in boys. The dimensions of ergonomics tables and chairs for students were designed in three sizes.
15354-7319O
r
iginal A
r
ticl
e



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید